Tagarchief: EEN ANDERE TAAL DAN JE EIGEN TAALS

Geschiedenis

Het volgende stukje heb ik een tijd geleden geschreven en nooit gepubliceerd. Het was niet af, maar nu weet ik helemaal niet meer hoe ik het af wilde maken. Ik geloof dat ik er nog bij wilde schrijven dat hier in Zweden het feodale tijdperk nooit van de grond is gekomen, want dat kwam met het katholicisme mee en dat kwam zo laat hier in het Noorden, dat vlak daarna de pest al uitbrak. Daarna was er een te kort aan arbeidkrachten en kregen de boeren meer macht. De lage status van boeren is bij ons eigenlijk altijd blijven hangen en hier in het Noorden is het gewoon een gerespecteerd beroep. Je komt hier ook gewoon op de radio omroepers tegen die plat of dialect spreken. Dat zou in Nederland niet kunnen. Toen ik logopedie studeerde, sprak men nog van Algemeen Beschaafd Nederlands, alsof men niet beschaafd was als men dat niet sprak. Die term is nu vervangen door Algemeen Verzorgd Nederlands, maar dat is een niet veel betere term….
Hier komt mijn stukje:
Oh jongens, wat ben ik van geschiedenis gaan houden! Hoe langer ik leef, hoe meer ik van geschiedenis ga houden en hoe meer geschiedenis ik meemaak.
Zo hebben ze vastgesteld dat verjaardagen vieren goed is voor de gezondheid. Het is statistisch bewezen namelijk dat die mensen die de meeste verjaardagen op hun naam hadden staan, het oudst werden…..
In de Bijbel wordt gewaarschuwd over de gevolgen van zonden tot in het derde geslacht. Ik heb ontdekt dat dat voor alle gewoontes en zienswijzen geldt die we met de paplepel kregen ingegoten.Je denkt dat zaken heel lang geleden zijn gebeurd en dat die geen invloed meer hebben op de mensen, maar dat is beslist niet waar.

Het feit dat de Romeinen niet verder zijn gekomen met overwinnen dan tot de Rijn, heeft tot de dag van vandaag tot gevolg dat de boerderijen bijvoorbeeld in Limburg en Brabant een andere vorm hebben dan in de rest van Nederland, dat de Brabanders en Limburgers een andere volksaard hebben, dat het katholicisme daar gebleven is na de reformatie en dat het boven de Rijn op verzet stuitte (met de Romeinen meegekomen en dus veel meer opgedrongen aan koppige Friezen en Hollanders). En waarom denken jullie dat de fornuizen van tegenwoordig nog steeds de vorm hebben die ze altijd hadden? Omdat ze vroeger heel vroeger door een vuur verwarmd werden. Tegenwoordig hebben een aantal mensen hun oven op een andere plaats, maar er zijn beslist ook nog een heleboel ovens onder de gaspitten of electrische platen, zodat je je rug bijna breekt als je je brood uit de oven moet halen.
Toen ik naar Zweden kwam, ben ik me nog veel meer bewust geworden van de grote invloed die geschiedenis op onze volksaard, op onze gewoontes heeft. Als je in een vreemd land gaat wonen, besef je natuurlijk dat je de taal niet spreekt in het begin. Wat ik me pas veel later realiseerde was, dat je ook in een land komt te wonen met eigen gewoontes, met een eigen kijk op de mensheid.Die gewoontes en manier van reageren is niet zomaar uit de lucht gevallen, dat is gevormd door geschiedenis, door gebeurtenissen die de mensen dwongen om op een bepaalde manier te reageren. Dat blijft voortleven in de volksaard.

Ik geloof dat ik er nog bij wilde schrijven dat hier in Zweden het feodale tijdperk nooit van de grond is gekomen, want dat kwam met het katholicisme mee en dat kwam zo laat hier in het Noorden, dat vlak daarna de pest al uitbrak. Daarna was er een te kort aan arbeidkrachten en kregen de boeren meer macht. De lage status van boeren is bij ons eigenlijk altijd blijven hangen en hier in het Noorden is het gewoon een gerespecteerd beroep. Je komt hier ook gewoon op de radio omroepers tegen die plat of dialect spreken. Dat zou in Nederland niet kunnen. Toen ik logopedie studeerde, sprak men nog van Algemeen Beschaafd Nederlands, alsof men niet beschaafd was als men dat niet sprak. Die term is nu vervangen door Algemeen Verzorgd Nederlands, maar dat is een niet veel betere term….
Dat dat laatste stukje er twee keer staat is geen vergissing. Het hoort eronder, maar ik heb het nu geschreven, dus staat het er twee keer.

Filosofische gedachten bij een stapel hout……

We hadden nog wel wat hout, maar we hebben toch weer twee cub bijbesteld, zo vlak voor de winter echt losbarstte . Dat wordt door de boer two sjoep genoemd en dat is beslist een betere benaming. Hij komt dat brengen op zijn shovel en SJOEP daar ligt dat op mijn oprit, zodat ook mijn auto er niet meer uit kan. Wegwerken dus die hap. Het is echt een grote stapel. Kruiwagen na kruiwagen breng je naar de garage, je stapelt het op en de stapel op het erf wordt maar niet kleiner…. of toch? Toevallig had ik de avond ervoor een wat ouder logje gelezen over hypotheekrente-aftrek wat ik had gemist Dat staat hier. Ik had er op gereageerd, want het onderwerp ligt me na aan het hart. Helaas kan ik het stukje nu niet meer vinden, dus dat moeten jullie dan maar van me geloven. Weet je dat je je huis 3x betaalt als je alleen rente betaalt 30 jaar lang? Ik ben wat minder fanatiek geworden nadat ik had uitgerekend hoeveel het de eerste tien jaar scheelt, maar toch: Weet je wij zijn zoooo blij dat we het zo gedaan hebben en we hebben er heus ook voor gebloed, Ik heb er ooit ook nog een logje over geschreven dat staat hier Nu kan ik ineens de vinger op de zere plek leggen. IN HET BEGIN MERK JE NAUWELIJKS VERSCHIL! Na de eerste tien jaar, ga je minder betalen aan je hypotheek en kan je meer sparen en ook meer aflossen dus bij gelijkblijvende inkomsten. Het is net als een berg hout op je erf. Eerst merk je er niets van en dan ineens lijkt de stapel iets kleiner te worden en daarna merk je onmiskenbaar dat hij kleiner wordt en dan ineens kan je zien dat het nog maar een paar kruiwagens zijn en voor je het weet is het gedaan. Dus ik roep jullie hierbij op om allemaal je hypotheek af te betalen. Je denkt dat het niks scheelt en dan ineens worden je kosten lage en lager. Maar de eerste tien jaar, heus, je merkt het niet. Net als mijn stapel hout…..

Vreemde Zweedse gewoonten (VZG) aflevering 64 2/3

Als ik zo eens op Facebook surf, kom ik veel verhalen tegen over de crisis in Nederland. Er wordt gemopperd gescholdenop de regering en allerlei alarmerende verhalen over het consumentminderen worden met de regel maat van de klok geplaatst. Ik begrijp dat een aantal mensen het echt moeilijk heeft en ik zal de laatste zijn om daar schamper over te doen, maar het soort berichten als: ‘de mensen kopen vooral minder snacks en kant en klaar maaltijden en jongeren bezuinigen vaker op hun vakanties’, helpen me nu niet echt om ach en wee te gaan lopen roepen. Nu ik al een tijdje uit Nederland weg ben, valt het me steeds meer op dat er in Nederlanderg veel geklaagd en gescholden wordt. Ik geloof dat het nog het meest Nederlands is om op Nederland af te geven.
Hier is helemaal geen crisis. De huizenprijzen stijgen nog steeds en er worden soms gewoon 125 ingenieurs gevraagd bij een bedrijf dat uitbreidt. Toch zijn de Zweden over het algemeen niet echt rijk, maar het vangnet werkt wel. Het zwangerschapsverlof is hier 14 maanden en dat mag door vader zowel als door moeder worden opgenomen of een deel daarvan. Bij de aanname van personeel hoeven de jonge vrouwen ook niet bang te zijn dat ze niet aangenomen worden te worden, want voor je het weet neemt de man het verlof op en zit je een jaar zonder je werknemer. Het vicariërschap (vervanger) is hier dan ook een gewaardeerd beroep. Je zit zomaar 1 jaar op dezelfde plek als vervanger. Doordat de voorwaarden zo gunstig zijn zie je hier iets vaker jonge moeders dan in Nederland heb ik het gevoel. Je carrière komt niet in gevaar als je een kind krijgt.
De Maatschappij hier is veel meer geautomatiseerd. Alles loopt via de computer. Wij betalen geen voorschot op ons electrisch of water. Wij krijgen gewoon de tiende van de maand een rekening over wat we de maand ervoor verbruikt hebben. Het vuilnis wordt gewogen op de vuilniswagen als ze het op komen halen. Je krijgt een rekening over dat gewicht. Alles wordt natuurlijk automatisch ingehouden, maar dan weet je wat je betaalt. Onze vuilnisbak wordt te klein. Leo heeft iedere dag 4 grote stijve plastic zakken van het dialyseren en dat heeft tot een verdubbeling van ons vuil geleid. Ik zag bij de winkel een vuilnisbak te koop, maar ik wist niet of die dan ook gewogen kon worden. Dus ik heb netjes gebeld (ik kan dat tegenwoordig, maar de angst is er nog steeds) en gevraagd of dat kon, waarop ze zei dat ze alleen vuil ophaalden in hun eigen vuilnisbakken. Toen ik uitlegde dat onze vuilnisbak te klein was geworden, keek ze even in de computer en ze zag zomaar dat we de kleinste maat hebben. “U krijgt een vuilnisbak die 2x zo groot is, mevrouw. Ze komen hem een dezer dagen omruilen. En inderdaad: gisteren stond er ineens een twee keer zo grote vuilnisbak! Ik geloof dat ik er een tientje voor moet betalen, nou, als dat alles is….
Ook is zonder problemen mijn nieuwe modem opgestuurd door de telefoonmaatschappij. Ik had gebeld of de storing bij hun lag en dat was niet zo. Het modem werd opgestuurd met een zogenaamde retourdoos. Het is de bedoeling dat ik het oude modem met diezelfde doos terugstuur, zonder kosten dus. Fantastisch! (Vind ik dan hè, is dat erg on-Nederlands?). Het aansluiten was een fluitje van een cent. Ik heb gewoon iedere stekker van het oude modem op precies dezelfde plaats in het nieuwe modem gezet.. Ik ben alleen mijn mooie domeinnaam kwijt. Ik heb nu een combinatie van cijfers en letters. Maar de techneut komt en die kan mooi mijn naam herstellen
Het laatste wat ik jullie niet wil onthouden is mijn nieuwe tuinman. Nou ja man…. het is de buurjongen van 13 die wat bij wil verdienen in de zomer. Ook al is hij dertien: hij is flink potig voor zijn leeftijd. Ik heb met hem afgesproken dat hij iedere dag twee uur in de tuin werkt, hij mag zelf het tijdstip bepalen. Ik heb een lijstje met zaken die gedaan moeten worden en die te zwaar voor mij zijn, vooral veel bukken met zware dingen in mijn handen, gaat me niet meer zo goed af. Dus begint hij iedere ochtend om acht uur. Gisteren hadden we zomaar ineens een regendag en ik versliep me ook nog. Het was grauw en grijs en regende echt pijpestelen. De vuilnisman moest komen en ik was vergeten het vuil buiten te zetten en dat is nogal veel zoals ik net heb uitgelegd. Ik rush in paniek naar buiten om een uur of negen, staat daar onze buurjongen gewoon te werken in de stromende regen met een pet op en een regenjas aan, dat wel. Ze hebben allemaal van die pakken met de laarzen er al in en mutsen en petten en zo. Ze leggen hier ook hun babies en peuters gewoon buiten te slapen, ook in de winter (Ze zorgen natuurlijk wel dat ze niet nat worden). Wat dat betreft zijn het nog echte Vikingen, kunnen wij nog wat van leren.
Dus van die dingen, van die dingen. Het volgende logje gaat over mijn groene smoothies, doen jullie er al aan?

3x eten in één week, tevens VZG (Vreemde Zweedse Gewoonten) deel 79-81

De Zweden houden van traditie en van chique. Maandagavond hadden we een diner met de gouverneur van Östergötland (onze provincie) en de Nederlandse ambassadeur die de hele dag hier op bezoek was geweest in de provincie, niet bij ons thuis. Op de kaart stond hoe je gekleed geacht werd te gaan : donker kostuum. Dat betekent dat de vrouwen in rok of mantelpak komen. Het aantal Nederlanders dat aanwezig was, was klein. Ik heb buiten het ambassadepersoneel (naast de Ambassadeur nog 2 stuks) vier Nederlanders geteld en daar waren Leo en ik er twee van. Verder was er een Zweedse die BIJNA zonder accent Nederlands praatte. Zij is met een Nederlander getrouwd en heeft in Nederland gestudeerd. De rest van de mensen (ca. 35) bestond uit louter Zweden. De diners vinden plaats volgens een strikt protocol met plaatsaanduiding. En hier komt VZG nummer 79: man en vrouw zitten niet bij elkaar! Ik heb Leo bij het begin gezien en bij het eind, bij de koffie. We zaten niet bij elkaar aan tafel en werd tussendoor niet van tafel gewisseld (wat weleens gebeurt, dan leer je allerlei mensen kennen tijdens het diner). Niet dat ik er veel moeite mee heb, maar ik vind het toch gezelliger met Leo erbij….. We hebben ook persoonlijk kennis gemaakt met de ambassadeur, aardige man. Hij was verrukt van het feit dat we een koning krijgen en we werden spontaan uitgenodigd om bij de ambassade langs te komen op 30 april en dan de kroning te volgen via een groot scherm. Hij vertelde enthousiast de speech van Beatrix nog een keer, duidelijk zeer koningsgezind……
Op dinsdag- en donderdagochtend ga ik altijd naar mijn drie Nederlandse kinderen die eind januari zijn geïmmigreerd en die vijf uur per week steun van mij krijgen. In de koffiepauze hoorde ik een leerkracht tegen een andere leerkracht zeggen dat ze dan maar zo’n kussentje (zitkussen) ging bestellen en een anti-stressballetje. Jullie begrijpen dat ik mijn oren spitste en ook dat ik mijn mond niet kon houden. Nadat ik had uitgelegd dat ik in Nederland een beetje een expert op dat gebied was en die spullen ook had verkocht, heb ik eerst college gegeven over het verschil tussen een zitkussen en een zitbal en waarom ik voor een zitbal ben als je iets wilt doen aan het voortdurend wiebelen. Daarna vroeg ik naar het kind en ze begon uit te leggen dat hij heus niet dom was, maar dat hij niet kon stilzitten. Dat was nog niet het ergste, nee, hij kon absoluut niet schrijven en in de eetzaal kreeg hij zijn eten nauwelijks naar binnen. Er kwam meer naast het bord terecht dan erop lag bijna. Ik bood meteen aan dat ik wel even naar hem wilde kijken tijdens het eten en dat ik dan wel een advies kon geven. Dus heb ik de lunch op een school meegemaakt. De eetzaal is een eindje lopen en is de andere helft van een gebouwtje wat bij het bejaardencentrum hoort. Er is een gezamenlijke keuken, maar de kinderen zitten apart van de bejaarden. Er zit een wand tussen met een glazen deur. VZG nummer 80: de Zweden zijn zeer precies met het uitdoen van de schoenen. Waar je ook komt, doe je je schoenen uit zodra je over de drempel stapt. Ik ben al helemaal getraind. Als ik de school binnenkom, doe ik mijn jas en mijn schoenen uit. Natuurlijk deed ik dat ook toen ik de eetzaal binnenkwam. Eten vind ik, moet je met je schoenen uit doen. Daar hoef ik niet voor in Zweden te wonen. Als ik in een restaurant eet, doe ik stiekem onder tafel mijn schoenen uit. Tot mijn verbazing hou je hier nu net in de eetzaal je schoenen aan! Ik begrijp echt niet waarom, want het is ook voor de Zweedse kinderen erg lastig. Je hebt hier van die pakken waar je laarzen aan vast zitten. Nu lopen die kinderen dus in de eetzaal met die broek nog aan en het bovenstuk hangt zo’n beetje op je billen! Ik weet niet hoe het in de stad is, maar de kinderen in Nykill krijgen iedere dag vers warm eten door een kok klaargemaakt. Deze keer was het pyttipanni, dat is een gerecht van dobbelsteentjes gebakken aardappel met dobbelsteentjes ham of spek en gebakken uitjes. Er was ook een vegetarische variant. Dan is er altijd een simpele saladbar met sla, tomaat, komkommer, geraspte peen en doperwtjes met zelf te nemen slasaus. Er wordt op gelet dat de kinderen ook wat rauwkost nemen. Ze krijgen er melk of water bij. Als je bord leeg is, ga je nog een keer en dan haal je knäckebröd met boter, meer niet. Interessant….
Al ligt hier nog een laag sneeuw van 15 centimeter ongeveer, is het toch heerlijk weer. ’s Nachts vriest het nog een graad of 8 en overdag loopt de temperatuur op tot een graad of drie, soms zelfs wel ZES!! Aan de randen van langs de huizen en onder de bomen komen steeds grotere kale plekken en waar nog een grote hoop ligt, ontstaan grotten, gletscherpoorten. De sneeuw dooit van onderaf weg en waarschijnlijk zakt de hoop dan op een gegeven moment gewoon in.
062
Omdat er helemaal geen wind staat is het gewoon WARM in de zon. Zondagmiddag kwam de buurman in zijn t-shirt naar ons toe en nodigde ons uit om paasgebak uit Gotland te komen eten op zijn terras buiten. Dat hebben we toen gedaan. Het paasgebak was een soort saffraankoek van gekookte paprijst en suiker en saffraan natuurlijk met aardbeien eromheen . Daarbij kon je aardbeiensaus krijgen en grote klodders(ongezoete) slagroom. ERRUG slecht voor mijn lijn, maar ik heb er gewoon van genoten natuurlijk. Sindsdien zitten wij ook in de zon ’s middags. Hij is warm vanaf een uur of twaalf tot een uur of half vijf. Gewoon aan de rand van de sneeuw, gewoon in ons t-shirt. Want zo zijn wij, èchte Zweden…
052

Ik ben twee en ik zeg inte…

Van Leo is hij allang niet bang meer. Toen hij net geleerd had hoe Leo heette, dacht hij dat Leo een leeuw was (Leon)
Dit heerlijke mannetje kwam vorige week een nachtje logeren, althans een avondje. Zijn Nederlandse moeder praat Nederlands met hem en zijn Zweedse vader Zweeds. Op de Dagis wordt ook Zweeds gesproken natuurlijk. Het gevolg is dat dit kind perfect tweetalig is. Je kunt gewoon met hem in het Nederlands praten en hij praat meestal Nederlands terug, maar ook wel Zweeds. Als je vraagt of hij wat wil eten, zegt hij :”Inte”. Als je het gewoon in zijn mond stopt of voor zijn neus zet, eet hij het op. Als je vraagt of hij nog een hapje wil, zegt hij :”INTE” en wil dan ineens helemaal niet meer, dom, dom, dom van mij om te vragen. Er moest geslapen worden. Ik heb een geweldig kampeerledikantje, maar hij zei :”INTE” en was met geen stok in dat bedje te krijgen niet dat ik het geprobeerd heb hoor, met een stok.
002
Uiteindelijk heb ik op de grond een bedje gemaakt van dekens en dekbedjes en daar is hij toen maar gaan liggen, nadat hij “INTE” had gezegd toen ik hem een fles aanbood, maar hem gretig aanpakte en leegdronk. Daarna wilde hij nog meer melk, maar dat had ik niet. Toen mocht hij filmpjes op Youtube kijken en zo is hij in slaap gevallen en de computer ook….
001

Modersmålmateriål….

Vanmorgen ben ik door het besneeuwde landschap naar het prachtige dorpje Nykill (spreek uit Nisjííl) gereden en ben daar op een school geweest. Er zitten drie Nederlandse kinderen uit een gezin daar die vorige week zijn geëmigreerd. Ik krijg de eerstkomende tijd 5 uur extra per week om ze te helpen inburgeren. De jongste twee hadden een museumuitstapje, dus ik heb alleen de oudste gezien. Ze doet het prima, ook al verstaat ze nog lang niet alles. Ze heeft al een vriendin. Hoe ze precies communiceren weet ik niet, maar het ziet er uitstekend uit. Morgen zie ik de twee jongere kinderen. Volgende week ga ik het niveau van de drie kinderen bepalen en dan kijken waar we met de Zweedse lesstof kunnen aanhaken zodat het allemaal een beetje ‘smooth’ verloopt.
Daarna ben ik naar het dialysecentrum gegaan, want Leo kreeg de tweede les. Het gaat prima, vanaf maandag gaan ze het daar in het echie doen en ik hoef niet meer mee zei Leo. Hij heeft er nu zelf dus ook vertrouwen in. De week daarop gaat hij het zelf doen met af en toe nog wat backup als hij dat nodig heeft. Mijn dochter heeft me een link gestuurd over het Maasstadziekenhuis dat nu ook thuisdialyse gaat invoeren. Dat is dan bloeddialyse, maar ook dat wordt hier al jaren gewoon thuis gedaan.
Daarna wilde ik gaan zwemmen, maar ik ben eerst naar het winkelcentrum geweest en ik heb gekocht:
011
Twister is een onmisbaar instrument vind ik, als je kinderen boven de tien hebt. Bij jongere kinderen kan je het ook gebruiken, maar dan om van stip naar stip te springen. Als je praat en tegelijkertijd een handeling uitvoert, wordt datgene wat je zegt veel beter in het automatische geheugen opgeslagen en kan later dan beter opgeroepen worden. Wat je WERKELIJK wilt behandelen kan van alles zijn, maar Twister is het spelletje wat naar voren treedt. Het is dus een uitstekend instrument om saaie rijtjes en werkwoordvervoegingen te oefenen zonder dat de kinderen er een hekel aan krijgen.
En eindelijk heb ik ook een werkwoordenlotto gevonden! Hij is erg Zweeds, maar je kan er gewoon Nederlands bij praten. Al die acties kunnen benoemd worden in de tegenwoordige tijd, toekomende tijd, verleden en voltooide tijd en in de ik, hij/zij en wij/jullie/zij-vorm en dan kunnen ze ook nog ontkennend gemaakt worden. Dan kun je nog kijken welke activiteiten vnl. binnen gedaan worden en waarom en welke vnl. buiten gedaan worden en waarom. De randen van iedere kaart hebben een kleur, die kan je in het Nederlands benoemen en je kan de plaatjes omschrijven zodat zij het (werk)woord moeten raden. Je kunt er ook allerlei hogere orde denkvragen bij stellen, maar daar moet ik me nog even in verdiepen.
014
015
Het boek dat ik gevraagd had aan mijn dochter om op te sturen omdat haar eigen dochterer nog niet aan toe is, is ook vandaag aangekomen, dus ik heb voorlopig lesstof genoeg.
Kennen jullie dit boek trouwens? Het is geloof ik heel onbekend, maar het is een fantastisch boek. Het bijzondere eraan is, dat er verschillende tijden door elkaar lopen en dan bedoel ik de snelheid van de tijd. De hoofdpersoon is een jongen van dertien die zelf kan bewegen, maar alles om hem heen is zwaar vertraagd, erg spannend en intrigerend. Het speelt in Nederland, in Bakkun om precies te zijn en is geschreven door een Nederlandse schrijver, volledig binnen mijn mål doel…..
017
Toen ik om half vier bij het zwembad aankwam, werd mijn kaart geweigerd bij het poortje: op! Toen ben ik maar niet gaan zwemmen. Morgen ga ik trainen en zwemmen op mijn trainingskaart en dan neem ik dinsdag pas een nieuwe tienrittenzwemkaart als ik alleen maar ga zwemmen. Het was toch al een beetje laat en dan ben ik zo laat thuis en dan heb geen vuurtje gemaakt voor Leo als hij verkleumd thuis komt…..

Over hypotheekrente en het leven als werkende vrouw

Had ik jullie wel eens verteld dat ik verschrikkelijk eigenwijs ben? Of althans, meestal vinden anderen mij eigenwijs, maar soms vind ik het zelf ook wel.

In de kerstvakantie heb ik weer eens met de kinderen over het aflossen van de hypotheek gepraat en of je dat nu wel of niet moet doen. Iedereen zegt altijd dat het veel goedkoper is om je hypotheek niet af te lossen en ik ben een andere mening toegedaan. Ik wilde daar een logje over schrijven. Ik had een hele berekening gemaakt om te bewijzen dat het WEL goedkoper is om af te lossen. Dat duurde een hele tijd, want ik kan niet zo goed rekenen. Uiteindelijk had ik uitgerekend dat het 1000 Euro scheelde op tien jaar als je eerst een buffer met spaargeld opbouwt voor onverwachte problemen en als je je huis niet snel verkocht krijgt. Ik ben uitgegaan van het sparen van 100 Euro per maand na het opbouwen van je buffer en dan eens in de twee jaar 2500 Euro aflossen. Die 1000 Euro viel me al tegen. Ik had verwacht dat het meer was. Ik vertelde dat zo tegen Leo en toen vroeg hij of ik ook had meegerekend dat je dan van je eigen geld het huis betaalt en dat je het anders opspaart…. Gelukkig voor mijn ego en al het rekenwerk dat ik had gedaan zei hij dat het wel IETS scheelt, maar niet zo heel veel.
Mijn tweede eigenwijzigheid was dat ik zo fanatiek NIET werkte. Nu moet ik wel zeggen dat de mensen die vinden dat je niks waard bent als je geen betaalde job hebt, beslist geen gelijk hebben. Mensen met kinderen die hun kinderen opvoeden en het huishouden en alles ernaast tot een vak maken, hebben wel degelijk een baan, ook al krijgen ze niet betaald. Ik maakte een baan van mijn huis, mijn naaiprojecten en mijn tuin en ik vond het echt een volwaardig bestaan
Maar jongens: wat is het LEUK om weer met kinderen bezig te zijn, om weer projecten op stapel te zetten, mijn hersens te breken over hoe ik dit kind met dit karakter en deze ontwikkeling zo goed mogelijk kan begeleiden (in Nederlands dan op dit moment) op weg naar zelfverwerkelijking. Want dat is wat je doet als je met kinderen omgaat, altijd! En het scheelt echt dat je ervoor betaald krijgt, gek genoeg. Ik heb alleen wel een pokkehekel aan die administratie, uren schrijven, afstanden opnemen tussen scholen, parkeertickets bewaren, bonnen bewaren voor aankoop van materiaal -Ik heb een heus budget van 80 kroon per leerling (bijna 10 Euro) – enz enz. Niks voor mij. Ik loop nu al tegen de drempel op dat ik moet mailen en bellen in het Zweeds naar de scholen en dat ik na de eerste week mijn schema al een beetje moet veranderen omdat een van de kinderen in een groepje niet kan op een bepaalde dag.
Afgelopen week heb ik drie groepjes opgestart en er komen er nog twee bij.
De range is van kinderen van vier (individueel) die uitstekend Nederlands praten of helemaal niet tot een achttienjarige Middelbare scholier die Nederlands als tweede moderne taal in haar vakkenpakket opneemt en daar ook punten voor krijgt. Daartussen zitten kinderen die bijna geen Nederlands spreken en kinderen die het wel spreken maar absoluut geen idee hebben hoe je het schrijft of niet weten welk lidwoord bij een woord past (in groepjes van drie, vier en vijf kinderen). Er zitten kinderen bij die nog heel actief met Nederland bezig zijn en kinderen die minder gemotiveerd zijn. Als iedereen die uiteindelijk belangstelling bleek te hebben, ook nog een formulier invult, heb ik 14 kinderen in mijn pakket. Dat is vijf meer dan ik opgegeven had gekregen. De scholen moeten de ouders attent maken op het modersmålproject en de formulieren naar de gemeente sturen. Een aantal scholen heeft dat niet gedaan, terwijl deze kinderen wel modersmål willen krijgen (of hun ouders willen dat)
Wat heb ik er nu een spijt van dat ik mijn praktijkmateriaal allemaal heb weggegeven toen ik naar Zweden verhuisde! Ik heb dringend behoefte aan plaatjes voor zinsbouw en plaatjes waarop handelingen staan uitgebeeld bijvoorbeeld. Dan kan je met een spelletje die werkwoordvervoegingen in alle tijden erin rammen. Ik ben al op zoek geweest naar Twister, maar nog niet gevonden. Ik denk dat ik ook maar zo’n klein trampolinetje koop, dat is niet al te moeilijk mee te nemen. Het zal er wel op uitdraaien dat ik mijn materiaal zelf moet gaan maken met een lamineermachine met plaatjes van het Internet afgehaald. Verder ben ik naarstig op zoek naar Nederlandse kinderliteratuur. In het ergste geval neem ik genoegen met nederlandsTALIGE literatuur, maar eigenlijk wil ik dat het ook door een Nederlander of Vlaming is geschreven en het allerliefst dat het in Nederland of Vlaanderen speelt.
Annie M.G. Schmidt is natuurlijk een must met al haar prachtige kinderboeken, Paul Biegel komt in aanmerking, De brief voor de Koning kan ik lezen en allerlei andere boeken van Tonke Dragt. Verder kunnen we de Thea Beckman boeken lezen. Daarna verval ik toch in Roald Dahl, De Hobbit en In de ban van de Ring en dergelijke. Heeft iemand nog een helder idee?
Volgende week begint mijn eerste geschiedenisproject. Mijn groepje van drie jongens van 10 en elf jaar, heeft unaniem de Watersnoodramp van 1953 gekozen.
Nou, jullie zien dat ik borrel van de ideeën, nu moet het alleen nog in een behapbare vorm gegoten worden en ik moet echt gaan opschrijven wat ik heb gedaan, want mijn fenomenale geheugen is enigszins aan slijtage onderhevig zo tegen mijn 65e jaar. Vorige week is mijn Nederlandse AOW-aanvraag de deur uitgegaan…….

Niks gebeurd en dan nu: Het Rendier!

rendier
Nou, de wereld is inderdaad niet vergaan en ik heb niks gehoord van 8 minuten briljante gedachten…..
Ik zat in de auto vanmiddag en luisterde naar de radio. Daar is iedere dag om die tijd een wetenschappelijk programma over van alles en nog wat, nanotechtnologie, bedoeïnen in Afrika, het smelten van het poolijs enz. enz.
Vandaag ging het over een Noors onderzoek (Tromsö) omtrent rendieren. Het blijkt dat rendieren in hun neus een soort ‘device’ hebben zitten waarmee ze hun lichaamswarmte kunnen behouden in ernstige kou. Ze hebben natuurlijk een hele dikke vacht in de winter, maar dat is niet voldoende. Als je uitademt in de kou, verlies je veel lichaamswarmte in adem van 39 graden (de normale lichaamstemperatuur van rendieren). De rendieren kunnen met een vatenstelsel in hun neus ervoor zorgen dat die lichaamswarmte uit de adem wordt gehaald en via het bloed terug wordt gegeven aan het lichaam voordat hij uitademt. Dat is natuurlijk wel nodig bij een temperatuur van -35 à 40 graden. Prachtig hè? Maar dat is nog niet alles. Datzelfde stelsel van bloedvaten zorgt er ook voor dat het rendier niet oververhit raakt als hij hard moet rennen (WOLVEN!!) in de diepe sneeuw. Dan werkt het gewoon andersom. De warmte wordt afgegeven en de kou zorgt ervoor dat het bloed afkoelt. Het mooie is dat vooral het hoofd wordt afgekoeld en de spieren warm en soepel kunnen blijven. De hersenen kunnen het slechtst tegen oververhitting namelijk. Ze zeiden niks over de zomer…. Ze hadden rendieren op een loopband gezet en laten rennen, terwijl ze alles registreerden. Ik probeer dat voor me te zien. Hebben ze dan plaatjes van wolven achter ze gemonteerd of zo?
Iedere keer kom ik er weer een beetje meer achter hoe prachtig alles geregeld is in de natuur. Hoe meer ik te weten kom, des te meer zie ik hoe perfect alles op elkaar afgestemd is, terwijl ook aan de vormgeving aandacht is besteed. Zo’n rendier is gewoon prachtig om te zien en dan heeft hij ook nog een centrale verwarming en air conditioning in zijn neus zitten!

Uw razende reporter van VZG (Vreemde ZweedseGewoontes) meldt dit keer: LUCIAVIERING!

Nou, Leo is vanmiddag naar huis gekomen. Hij heeft er gewoon een navel bij…..
Hij dacht van te voren dat hij morgen gewoon weer aan het werk kon, maar dat zal niet gaan hoor. Hij heeft natuurlijk narcose gehad, daar vergis je je altijd in. Verder zijn zijn buikspieren uit hun verband en mag hij de eerste weken niet tillen en gewoon uit bed komen. Hij kon niet eens zijn sokken en schoenen aankrijgen vanmiddag, dus dat werken zal nog wel even duren. Maandag moeten we nog terug voor controle, dus dan is het gelukkig pas dinsdag voor het werken in the picture komt. Bij zijn afwezigheid heb ik het nog wat kerstiger gemaakt. Ik zie er voor het eerst dit jaar tegenop om een kerstboom te kopen en op een standaard te zetten, naar binnen te slepen en hem dan over een paar weken weer naar buiten te slepen. Het versieren van een kerstboom vind ik wel leuk om te doen, maar al dat gedoe eromheen, bah! Dit jaar kan Leo me ook niet helpen met het op zijn plaats brengen en weer opruimen van de kerstboom, dus nee: ik zie het niet zitten. Bij haar las ik dat ze de ficus Benjamina had opgetuigd en laat ik die nou ook hebben, een hele grote!
Dus ik heb hem versierd en het resultaat is niet slecht, alleen: de versierselen zijn veel minder goed te zien omdat er allemaal bladeren aan zitten in plaats van naalden. Maar de lampjes vind ik dan wel weer erg leuk staan.
011
Omdat ik de dennengeur zo essentieel vind voor Kerstmis, haal ik wat takken in huis en die zet ik in een vaas samen met bessen of zo. MIsschien koop ik nog wel twee van die kleine boompjes die op tafel kunnen. Die zet ik dan wel in het bos achter ons huis van het voorjaar……
Omdat ik mijn tas bij Leo had laten staan, kon ik gisteren geen foto bij mijn verhaal van 12.12.12.12 zetten, dus die komt hier dan, twee zelfs:
014

015

13 december wordt hier het Luciafeest gevierd. Het is een vreselijk Zweeds gebeuren, onnavolgbaar als je er niet mee opgegroeid bent, net zoiets als Sinterklaas voor een Amerikaan…. In de oude Juliaanse kalender was 13 december de kortste dag een bijgevolg de langste nacht. De meisjes doen een kaarsenkrans op hun hoofd en een lange witte jurk aan. Vroeger waren dat echte kaarsen en kregen ze kaarsvet in hun haar, maar tegenwoordig zijn dat, heel handig, van die elektrische kaarsen op een batterijtje. Op mijn school heb ik geleerd dat de Zweden die in de Napoleontische tijd in Italië waren geweest, de Luciaviering mee terug hebben genomen, maar bij Wikipedia kan ik daar niets over terugvinden. Daar staat dat het uit de heidense tijd stamt en te maken heeft met de zonnewende. In ieder geval: het is een heel gebeuren. We werden gewaarschuwd vanmorgen dat Lucia zou komen op de afdeling en er werd zo stralend bij gekeken dat zelfs Leo niet durfde te weigeren om te gaan kijken.
Daar kwamen ze aan, tussen de ziekenhuisspullen door. Ze zongen Sankta Lucia, prachtig:
016
017

Daarna stelden ze zich op voor de ‘huiskamer’ van de afdeling en zongen alemaal Zweedse liedjes over duister en het licht dat schijnt en dat het zo mooi is binnen met al die lichtjes en buiten met de sneeuw. Even for the record; het was vandaag -22 graden! Toch voelde het warmer aan dan gisteren toen het -9 was met een gemene Noordwestenwind. De zon scheen prachtig op de zwaar besneeuwde bomen, maar ik had geen camera bij mij op weg naar Leo. Maar goed, even terug naar de Luciaviering. Er waren drie soorten Luciagangers. Ten eerste Lucia zelf, dat is er altijd maar 1, zij heeft een rode sjerp om haar middel. Dan waren er de tärnur. Dat zijn er 12 (Lucia is de dertiende) De beste vertaling die ik kon vinden was bruidsmeisjes. Zij hebben glitter in hun haar en 1 kaars in de hand.
019
Daarachter waren de stjärngossar (sterrenkerels), dat zijn jongens, ook in lange witte jurken, maar met een puntmuts en een ster in hun hand.
020
Bij sommige bijeenkomsten zijn ook Tomten (dwergen/kabouters en/of peperkoekenmannetjes aanwezig. Daar was nog een rel om hier in Linköping. Op een school werd een allochtoon jongetje geweigerd mee te doen als peperkoekenmannetje, want, werd er gezegd, dan ben je een verbrand peperkoekenmanetje en dat kan niet. Bovendien is het een Zweedse traditie en daar heb jij niets mee te maken. Nou, je begrijpt dat daar heel wat reactie op gekomen is.
Deze Luciaviering wordt OFFICIEEL in de kerk gevierd en dan met echte kaarsen. Het is de enige vorm van heiligenverering in de Protestante kerk vertelt Wikipedia me.
Bij ons werd er in ieder geval prachtig gezongen, vierstemmig. Het waren leerlingen van de muziekklas van de middelbare school, zeg maar een Havo voor Dans en Muziek. Ik heb al eens eerder geschreven dat de Zweden prachtig kunnen zingen, maar dit was compleet professioneel! Het hele personeel stond ook te kijken, alle dokters en verpleegsters. Daar waren natuurlijk ook een paar allochtonen bij en die keken ook een beetje verbaasd.
Nu ga ik bij mijn mannetje TV kijken, spreek jullie later.

Botsing

Ben weer eens lekker stom geweest, maar ik had weer geluk….. Het zwembad ligt aan de ene kant van de weg en ik kom van de andere kant. Ik moet dan altijd doorrijden tot het stoplicht en daar maak ik een U-turn. Dan moet je natuurlijk goed uitkijken dat er ook geen auto’s komen die rechtsaf slaan jouw weghelft op. Dat doe ik ook altijd, maar vrijdag had ik toch niet goed opgelet want er was ineens een auto. Ik weet nog niet waar hij vandaan kwam, maar ik gaf hem een tik tegen zijn linkerachterkant met mijn rechtervoorkant. Doordat het zo glad was, werd hij eenvoudig opzij geschoven in plaats van dat het een harde botsing was. We stopten allebei en we kwamen uit onze auto. Ik verontschuldigde me uitgebreid en zei dat ik hem helemaal niet gezien had. Een andere auto was ondertussen ook gestopt en er kwam een vrouw uit. Ze hoorde me praten (met accent) en meteen negeerde ze me volkomen en zei tegen die man: “Nou, je hebt een getuige hoor! Ik heb gezien wat ze deed en dat mag absoluut niet. Dus je weet het; Ik ben je getuige!” Ik zei dat ik heel goed wist dat ik fout was en dat ik alle schade zou betalen. Nog steeds negeerde ze me. ” Heb je een pen en een papiertje, dan schrijf ik mijn telefoonnummer neer. Ik ben bereid om te getuigen in een rechtszaak” Ik zei nog een keer dat ik wist dat ik helemaal fout was en dat ik bereid was de schade te betalen. De schade bleek trouwens verschrikkelijk mee te vallen, want ik had hem gewoon weggeduwd over de gladde straat. Hij had schade op het plastic van zijn bumper, maar er was niks ingedeukt.
Gelukkig was het een hele vriendelijke man. Hij zei dat hij thuis wel even zou kijken wat de schade was en mij dan zou bellen. Die mevrouw was nog helemaal hyper en begon mij op de toon van een leerkracht tegen een stout jongetje te vertellen dat ik iets had gedaan wat absoluut niet mocht en dat dat heel gevaarlijk was. Compleet met vingertje voer ze tegen me uit. Ik heb het maar gelaten en die man ook. Ze heeft haar telefoonnummer opgeschreven en ik heb het mijne eronder geschreven. Ik heb er niks meer van gehoord. Ik denk dat hij zoiets had van: “ach het is alleen maar wat rubber en plastic, laat maar zitten”…
Het is wel een heel vreemd gevoel om genegeerd te worden waar je bij staat en dat er al vanuit gegaan wordt dat je jezelf schoon wilt praten alleen omdat je een accent hebt…. Het schijnt dat mensen met een donkere huidskleur en moslims dit soort dingen regelmatig meemaken, zelfs als ze professor zijn. Kijk, ik raak daar niet zo van ondersteboven, ik weet wat ik waard ben en kan mezelf heel goed verdedigen als het moet. Maar als je van jezelf al onzeker bent en misschien zelf ook al vindt dat je niet veel waard bent, kunnen zulke ervaringen heel traumatisch zijn.