Tagarchief: bureaucratie in Zweden

Vreemde Zweedse gewoonten (VZG) aflevering 64 2/3

Als ik zo eens op Facebook surf, kom ik veel verhalen tegen over de crisis in Nederland. Er wordt gemopperd gescholdenop de regering en allerlei alarmerende verhalen over het consumentminderen worden met de regel maat van de klok geplaatst. Ik begrijp dat een aantal mensen het echt moeilijk heeft en ik zal de laatste zijn om daar schamper over te doen, maar het soort berichten als: ‘de mensen kopen vooral minder snacks en kant en klaar maaltijden en jongeren bezuinigen vaker op hun vakanties’, helpen me nu niet echt om ach en wee te gaan lopen roepen. Nu ik al een tijdje uit Nederland weg ben, valt het me steeds meer op dat er in Nederlanderg veel geklaagd en gescholden wordt. Ik geloof dat het nog het meest Nederlands is om op Nederland af te geven.
Hier is helemaal geen crisis. De huizenprijzen stijgen nog steeds en er worden soms gewoon 125 ingenieurs gevraagd bij een bedrijf dat uitbreidt. Toch zijn de Zweden over het algemeen niet echt rijk, maar het vangnet werkt wel. Het zwangerschapsverlof is hier 14 maanden en dat mag door vader zowel als door moeder worden opgenomen of een deel daarvan. Bij de aanname van personeel hoeven de jonge vrouwen ook niet bang te zijn dat ze niet aangenomen worden te worden, want voor je het weet neemt de man het verlof op en zit je een jaar zonder je werknemer. Het vicariërschap (vervanger) is hier dan ook een gewaardeerd beroep. Je zit zomaar 1 jaar op dezelfde plek als vervanger. Doordat de voorwaarden zo gunstig zijn zie je hier iets vaker jonge moeders dan in Nederland heb ik het gevoel. Je carrière komt niet in gevaar als je een kind krijgt.
De Maatschappij hier is veel meer geautomatiseerd. Alles loopt via de computer. Wij betalen geen voorschot op ons electrisch of water. Wij krijgen gewoon de tiende van de maand een rekening over wat we de maand ervoor verbruikt hebben. Het vuilnis wordt gewogen op de vuilniswagen als ze het op komen halen. Je krijgt een rekening over dat gewicht. Alles wordt natuurlijk automatisch ingehouden, maar dan weet je wat je betaalt. Onze vuilnisbak wordt te klein. Leo heeft iedere dag 4 grote stijve plastic zakken van het dialyseren en dat heeft tot een verdubbeling van ons vuil geleid. Ik zag bij de winkel een vuilnisbak te koop, maar ik wist niet of die dan ook gewogen kon worden. Dus ik heb netjes gebeld (ik kan dat tegenwoordig, maar de angst is er nog steeds) en gevraagd of dat kon, waarop ze zei dat ze alleen vuil ophaalden in hun eigen vuilnisbakken. Toen ik uitlegde dat onze vuilnisbak te klein was geworden, keek ze even in de computer en ze zag zomaar dat we de kleinste maat hebben. “U krijgt een vuilnisbak die 2x zo groot is, mevrouw. Ze komen hem een dezer dagen omruilen. En inderdaad: gisteren stond er ineens een twee keer zo grote vuilnisbak! Ik geloof dat ik er een tientje voor moet betalen, nou, als dat alles is….
Ook is zonder problemen mijn nieuwe modem opgestuurd door de telefoonmaatschappij. Ik had gebeld of de storing bij hun lag en dat was niet zo. Het modem werd opgestuurd met een zogenaamde retourdoos. Het is de bedoeling dat ik het oude modem met diezelfde doos terugstuur, zonder kosten dus. Fantastisch! (Vind ik dan hè, is dat erg on-Nederlands?). Het aansluiten was een fluitje van een cent. Ik heb gewoon iedere stekker van het oude modem op precies dezelfde plaats in het nieuwe modem gezet.. Ik ben alleen mijn mooie domeinnaam kwijt. Ik heb nu een combinatie van cijfers en letters. Maar de techneut komt en die kan mooi mijn naam herstellen
Het laatste wat ik jullie niet wil onthouden is mijn nieuwe tuinman. Nou ja man…. het is de buurjongen van 13 die wat bij wil verdienen in de zomer. Ook al is hij dertien: hij is flink potig voor zijn leeftijd. Ik heb met hem afgesproken dat hij iedere dag twee uur in de tuin werkt, hij mag zelf het tijdstip bepalen. Ik heb een lijstje met zaken die gedaan moeten worden en die te zwaar voor mij zijn, vooral veel bukken met zware dingen in mijn handen, gaat me niet meer zo goed af. Dus begint hij iedere ochtend om acht uur. Gisteren hadden we zomaar ineens een regendag en ik versliep me ook nog. Het was grauw en grijs en regende echt pijpestelen. De vuilnisman moest komen en ik was vergeten het vuil buiten te zetten en dat is nogal veel zoals ik net heb uitgelegd. Ik rush in paniek naar buiten om een uur of negen, staat daar onze buurjongen gewoon te werken in de stromende regen met een pet op en een regenjas aan, dat wel. Ze hebben allemaal van die pakken met de laarzen er al in en mutsen en petten en zo. Ze leggen hier ook hun babies en peuters gewoon buiten te slapen, ook in de winter (Ze zorgen natuurlijk wel dat ze niet nat worden). Wat dat betreft zijn het nog echte Vikingen, kunnen wij nog wat van leren.
Dus van die dingen, van die dingen. Het volgende logje gaat over mijn groene smoothies, doen jullie er al aan?

Een babyquiltje met hobbels en bobbels en de laatste hobbel moet nog genomen worden…

Toen mijn vrienden in Uppsala twee jaar geleden aankondigden dat zij een baby zouden krijgen, beloofde ik hun dat ik een quiltje voor ze zou maken. Destijds ging dat nog met de hand en duurde maanden. Ik begon er enthousiast aan, maar ik raakte verslaafd aan Farmville. Op een gegeven moment zat ik meer dan 5 uur per dag op mijn twee later zelfs vier boerderijen en zaaide, plantte, haalde oogsten binnen en voederde mijn dieren. Tegen de tijd dat hun baby geboren was, was ik nog niet veel verder met de quilt. Toen heb ik maar een ander cadeautje gekocht. Ondertussen heb ik mijn boerderijen cold turkey verlaten om er nooit meer terug te keren heb ik een naaimachine en ik ben nu in 1\10 van de tijd klaar met een quiltje. Toen ze dus in de herfst aankondigden dat ze weer een baby verwachtten, heb ik opnieuw beloofd dat ik nu echt echt echt een quiltje zou maken. Toen ik de laatste keer in Nederland was, heb ik stof gekocht en heb het quiltje in elkaar gezet. Toen ik met quilten zou beginnen, was het ondertussen bijna Kerstmis. Ik heb het quiltje met de afdekstroken en een ander quiltje wat ik ook zou maken voor een andere baby, in een dekbedhoes gedaan en weggelegd. In het naaikamertje zouden namelijk logé’s komen. Daarna had ik het een tijdje druk met Kerst- en Nieuwjaarsvisite en de opstart van mijn werk. Half januari begon ik aan het eigenlijke quilten van het dekentje. Er was echter iets mis met mijn naaimachine. Iedere keer als ik begon te quilten, brak de draad na vijf tot tien centimeter. Wat ik ook deed – de spanning veranderen, draad en onderdraad opnieuw aanspannen, andere naald , heel de naaimachine schoonmaken van binnen enz. – iedere keer was het weer mis. De draad begon te rafelen en brak dan. Ten lange leste ben ik dus met mijn naaimachine naar de winkel gegaan. Het afdekplaatje liet ik per ongeluk thuis liggen in een plastic zakje. Dat had ik nu niet moeten doen, want daar zat het euvel. Er was een braampje ontstaan op het afdekplaatje en de draad schuurde langs dat braampje en brak vervolgens. Weer een dag kwijt op(en een hoop gesjouw voor niks) voor ik het plaatje kon brengen. De naaimachineman heeft het keurig geschuurd en gepolijst en daarna deed mijn machine het fluitend. Natuurlijk was ik met dat geintje weer drie dagen verder, maar het kostte gelukkig niets. Binnen no time had ik het quiltje vervolgens klaar en kon de rand eromheen genaaid worden. Ik ben zo blij dat ik dat geleerd heb op een echte cursus quilten, zo mooi met schuin verlopende naden, zodat je geen dikke overgang hebt tussen de stroken. Maar hier dook het volgende probleem. Ik miste een strook en dus was mijn afwerkrand te kort! Alles overhoop gehaald zelfs onder het logeerbed gezocht, maar de strook was en bleef weg! Midden in de nacht bedacht ik, dat ik dan maar de quiltwinkel moest bellen of ze een strook wilden opsturen. Ik wist ook niet zeker of hij hier was kwijtgeraakt of dat ik hem in de winkel per ongeluk had vergeten mee te nemen. Zo’n strook is zo in een envelop gedaan en opgestuurd natuurlijk, alleen: hoe leg je door de telefoon de precieze kleur en stof uit? De volgende morgen heb ik het nummer opgezocht en ik bedacht dat ik nog eenmaal zou zoeken voor ik hun zou bellen. En daar kwam hij tevoorschijn, helemaal onderin de dekbedhoes achter een plooi! Eindelijk kon ik mijn quiltje afmaken en opsturen. Omdat ik op het ogenblik niet bij Leo vandaan kan en hem dus niet kan brengen 350 km. verder, heb ik een prachtig pakketje gemaakt met nog wat extra dingetjes en alles opgestuurd. Het was een tamelijk grote en volle doos geworden uiteindelijk. Omdat het hoofdcadeau voor de baby was, heb ik hem aan haar geadresseerd. Bovenin had ik een briefje geschreven dat ze hem voor Skype moesten uitpakken met mij.
Vanmiddag belden ze. Ik ging er eens goed voor zitten, maar toen kwam de aap uit de mouw: ze hadden het pakket niet meegekregen! De baby kan zich niet identificeren met haar persoonsnummer en voornaam. Dat wil zeggen: ze heeft wel een persoonsnummer, maar heeft nog geen identiteistskaart met haar voornaam gekoppeld aan dat persoonsmummer en die moeten ze nu eerst aanvragen voor ze het pakket krijgt… Had ik al eens gezegd dat Zweden verschrikkelijk bureaucratisch is? Ik kan van hieruit de naam van de geadresseerden veranderen, maar dat kost 200 Kroon (24 Euro) en dat vind ik echt een beetje overdreven, de verzendkosten zijn hier zo al hoog genoeg. Mijn vrienden hebben dus nu maar in arren moede een identiteitskaart voor hun dochter aangevraagd en dan maar hopen dat die binnen 14 dagen wordt afgegeven, anders wordt het pakket teruggestuurd…..
Nu willen ullie natuurlijk foto’s zien! Vooruit dan maar, hij is in het echt toch veel mooier….
In de breedte:
quilt1
In de lengte met een stukje achterkant:
009quiltmet achterkant
détail blad:
detail blad

In het ziekenhuis om tien voor half acht…..

Ik had een afspraak om half acht, dus ik was vroeg voor mijn doen. Als je dan denkt dat je de eerste bent, heb je het mooi mis. De wachtkamer zat vol met wel 15 mensen. Je moest je eerst melden bij de receptie, maar niet op de manier zoals ik dat van Nederland ken. Je trekt een nummer en de receptioniste roept je op. Er stond duidelijk dat er vermeden moest worden om een rij te laten ontstaan. Je moest gewoon weer gaan zitten nadat je een nummertje had getrokken. Toen ze eenmaal wisten dat ik er was, ging het razendsnel. Iemand die doneert wordt zo’n beetje doodgeknuffeld. Ze buitelden zowat over elkaar heen van vriendelijkheid. Ik moest mijn bovenlichaam ontbloten en ik kreeg een jasje aan van hun. Ik heb daar al eens eerder over geschreven. Ik vind dat zo attent! Als je dan gaat liggen (ik kreeg een echo), moet je dat jasje wel naar boven schuiven, maar je loopt niet met je blote bovenlijf uit die kleedkamer naar binnen….. Nou, een echo dus: brought back sweet memories. De laatste keer dat ik een echo kreeg was 30 jaar geleden en omdat mijn eigenwijze dochter een week voor de bevalling nog in stuit lag, maar ze had zich in de wachtkamer omgedraaid…… De man die de echo afnam, was een uiterst zwijgzaam type. Hij zei alleen dat ik mijn adem moest inhouden en wanneer ik weer gewoon mocht ademen. Op het briefje stond al dat de uitslag naar de dokter ging en dat ik daar niks te horen zou krijgen daarover. Nou, hij nodigde ook helemaal niet uit om eens lekker iets aan te vragen. Daarna moest ik met mijn jasje aan naar een slightly andere afdeling, maar wel in de buurt. Daar kreeg ik nog een röntgenfoto van mijn longen. Alles was zo gepiept, om tien over acht stond ik weer buiten. Normaal gesproken kom ik dan zo’n beetje mijn bed uit….. Wat ik nog bijna vergeet te vertellen is dat iedereen je persoonsnummer aan je vraagt voor ze iets met je gaan doen. De receptioniste, de verpleegkundige die me meenam, de man die de echo deed en de laborante die de longfoto maakte, allemaal vroegen ze eerst mijn persoonsnummer. Je persoonsnummer is je geboortedatum andersom (eerst het jaar, dan de maand en daarna de dag) met een viercijferig uniek nummer erachteraan. Iedereen in Zweden (nou ja, bijna iedereen) kent zijn persoonsnummer uit zijn hoofd. Ik ken ook dat van Leo uit mijn hoofd.
Ik had mijn trainingskleren meegenomen, maar ik wilde eigenlijk niet gaan trainen. Ik wilde in mijn nieuwe bos gaan wandelen! De winkels gaan pas om 10 uur open, alleen de supermarkt is vanaf zeven uur open. Ik ben dus wat boodschappen gaan doen en ik moest geld trekken. De automaat bij de supermarkt was buiten gebruik, dus toen moest ik toch naar de stad. Op de terugweg kwam ik LANGS het zwembad! Dat was te veel voor me, toen ben ik toch maar gaan trainen en zwemmen en het was heerlijk!
Ik was om 1 uur thuis. Toen heb ik even wat gegeten en ben aan het koken geslagen. Jessica zou om een uur of vier komen en dan had ik gelukkig weer eens iemand om voor te koken. Goulash heb ik gemaakt, maar uiteindelijk wilde ze liever biefstuk met spruitjes en broccoli en gewone gekookte aardappels. Nu heeft ze dus goulash meegekregen en de rest van de aardappels.
Morgen, morgen ga ik in mijn nieuwe bos wandelen met fototoestel,een flesje water en rauwe peen. Misschien heb ik dan ’s middags wel zin om naar het koopcentrum te gaan en een afspraak voor onze auto’s te maken, een afspraak bij de kapper te maken (mijn haar hangt voor mijn ogen), een nieuwe witte rits te kopen die ik in een rok ga zetten nog nooit gedaan paniek peeuw! en naar wat kerstdingetjes kijken. Maar het kan ook zomaar dat ik helemaal geen zin heb om mijn paradijsje te verlaten, een grauw paradijsje op het moment, maar niettemin…… Ik ben altijd heel uithuizig geweest maar sinds ik hier woon, wil ik de deur gewoon niet uit.

“Ojdå, förlåt!”

Iedere keer neem ik me voor om dat te zeggen als er iets plotselings gebeurt of als ik per ongeluk tegen iemand aanstoot, maar het is me tot nu toe nog niet gelukt. Het enige wat ik in zo’n situatie weet te zeggen is: “Oooow, sorry!” Daarna pas zeg ik förlåt…. Ik had het er met Jessica over en zei zei dat het bij haar ongeveer vijf jaar duurde voor ze oj ging zeggen en zij praat thuis ook Zweeds. Als je thuis gewoon nog Nederlands praat, duurt het langer. Ik vrees dat ik het niet meer mee ga maken….
Dat was even een kort luchtig logje op niet zo’n luchtige dag. Het slechte nieuws vertel ik nog wel, maar het goede nieuws is dat we belasting terugkrijgen. We snappen er niks van, maar we krijgen een kleine 300 Euro terug. Het weer was hier overigens prachtig vandaag, 5 graden en een zonnetje. Om vier uur is het donker. Hoe was het bij jullie?

24uursgriepje

Precies 24 uur na Leo werd ik ook ziek. Hij begon vandaag al op te knappen en ik heb zo’n beetje de hele dag liggen slapen….. We wilden naar Chania, echt, maar dan ging ik eerst nog even liggen en viel prompt weer in slaap. We hebben ergens tussendoor nog even boodschappen gedaan, rijst gekocht en kippensoep en kaakjes, aan meer viel niet te denken. Nu eindelijk, eindelijk om acht uur ben ik wakker. Wel werd ik vanmorgen nog uit Zweden opgebeld en ik heb een BAAN! Ik ga kinderen in Zweden van Nederlandse ouders Nederlandse taal en cultuur geven…… Het is waarschijnlijk niet meer dan zes uur per week en er ligt al een kant en klaar programma. Ik weet niet hoe veel vrijheid ik daarin heb, of ik b.v. Speculaas met de kinderen kan gaan bakken en of ik de vrije hand heb wat voorlezen betreft, maar ik hoef niet alles zelf te verzinnen.
Morgen, morgen gaan we naar Chania, maar nu ga ik, denk ik, nog even liggen…..

Een leuk klein overwinninkje op de zweedse bureaucratische houding.

In ons zwembad is een grote douche met wel 12 douches. Iedereen staat naakt onder de douche, dat moet. Je gaat onder de douche als je gaat zwemmen en je gaat onder de douche als je klaar bent met zwemmen. Vanmiddag stond ik onder de douche en er stond ook een Oma met kleinkind in de doucheruimte. Oma stond onder de douche en probeerde haar kleindochtertje (een jaar of drie) ook eronder te praten, maar het kind weigerde pertinent. Eerst zei Oma dat Opa stond te wachten als ze niet opschoot, daarna dat ze toch niet vies wilde blijven en daarna zei ze: “Hoe lang moeten we nog wachten tot jij ook komt?” Het meisje bleef stokstijf staan. Ik stond dat zo eens aan te horen en dacht: “Over drie jaar is ze nog niet onder de douche geweest” Ik zou hebben gezegd: “Nou, dan gaan we thuis wel onder de douche”, maar dat is hier in Zweden geen optie: je gehoorzaamt altijd. Ik besloot even in te grijpen. Ik stapte op het meisje af met mijn fles douchegel en zei: “Wil je wat van mijn zeep, dat is eigenlijk voor grote mensen. Het ruikt heel lekker, moet je ruiken…” Oma reageerde een beetje traag, want het kind had al geroken en vervolgens haar hand uitgestoken om er gel op te krijgen toen ze nogal agressief vroeg: ” Wat geef je mijn kleinkind voor spul?” Ik zei dat het gewoon zeep was en dat ik dat had aangeboden om haar een beetje te helpen. Tegen de tijd dat ze mijn antwoord had verwerkt en zich weer omdraaide naar haar kleindochter, stond die al onder de douche met haar ‘zeep’! Ik moet eerlijk zeggen dat ze toen als een blad aan de boom omdraaide,verschrikkelijk vriendelijk werd en me uitbundig bedankte.
Van zulke dingen kan ik echt vreselijk genieten……..

VZZ (Vreemde Zweedse Zaken) en dus eten uit de voorraad.

Niemand vertelt je hier iets in Zweden. Ze gaan er vanuit dat iedereen op de hoogte is van allerlei zaken. Toen Leo in januari weer halve dagen ging werken, werd er gezegd dat hij zijn salaris voor januari uit de ziekenkas zou ontvangen…. Bij navraag werden we niet veel wijzer, alleen dat je 80% van je salaris krijgt als je langer dan een maand ziek bent. Toen Leo zijn geld kreeg, stond ons een minder prettige verrassing te wachten, want het was maar 50% van zijn salaris! Nu blijkt na nog een heleboel navragen en een heleboel doorvragen, dat je wel 80% van je salaris krijgt, maar slechts tot een bepaald maximum. Omdat Leo te veel verdient, krijgt hij alleen maar dat maximum. Toch wel handig om te weten natuurlijk. We zijn echt niet zielig hoor, we krijgen ook nog AOW uit Nederland, maar ik ben toch de ABZ (Actie Beetje Zuinig) begonnen. Ik heb eens even de voorraad geïnspecteerd en ik heb een paar leuke recepten bedacht. Omdat Leo een kaliumarm dieet heeft, kunnen we een aantal zaken niet meer eten of niet meer samen eten. Zo mag Leo 2x per week aardappels, maar stamppot is b.v. te veel aardappels en je moet sowieso het combineren met groente die bijna geen of geen kalium bevatten(dus geen zuurkool, geen boerenkool, geen rauwe andijvie). Als ik dus groente eet, doe ik dat met pasta of rijst. Hij mag helemaal geen tomaat hebben en geen spinazie, dus ik had een lasagnaprobleem. Ik had al een tijdje een pak met verse lasagnabladen in de koelkast liggen en ik wist niet wat ik er mee moest doen. Ineens kreeg ik de geest en heb een schaaldierenlasagna gemaakt! Zelf verzonnen en ik heb er foto’s van gemaakt voor jullie.
Hier in Zweden kan je een heleboel vis en en schaaldieren kopen en ik doe dat dan ook. Zo had ik nog grote garnalen met schaal in de diepvries en een pakje Jacobsschelpen. Ik heb de garnalen en de Jacobsschelpen in een pannetje water gedaan en even aan de kook gebracht, zodat ze ontdooid waren. Toen heb ik de garnalen gepeld en de schillen teruggedaan in het pannetje en het water een beetje ingekookt. De garnalen en de jacobsschelpen heb ik grof gesneden en op de lasagna gelegd.


Toen heb ik een soort bechamelsaus gemaakt van wat ik nog in huis had: bloem, ingekookt water van de garnalen en de Jacobsschepen en kwark die was overgebleven van een kerkactiviteit èn tatataratááá een pakje garnalensoep! Je kan ook kreeftensoep gebruiken of zoiets.

Ik legde ook nog een handje gedroogde uien op de bodem van ieder rijtje bladen. Niet alleen is dat erg lekker, maar de uien nemen water op bij het verwarmen en dan wordt je lasagna niet zo papperig.

Na drie lagen lasagna bladen, schaaldieren, jacobsschelpen, gedroogde uienringen, bechamelsaus met garnalensoeppoeder en kwark, heb ik er tot slot geraspte kaas overheen gedaan. Ik heb nu wel lekkere kaas gevonden (Appenzeller en Primadonna), maar die is te duur om over de lasagna te strooien. Dus koop ik speciaal daarvoor een zakje geraspte kaas. Nu had ik het nog in huis..

En zo kwam hij er uit:

Nu het er allemaal zo lekker uitziet, zal ik dan maar in het volgende logje beschrijven hoe de keuken er uit zag toen de lasagna klaar was. Doordat ik door de camera keek, zag ik de zooi, anders had Leo dat allemaal moeten opruimen. Hij heeft het zwaar met zo’n slordige vrouw…….