Zweeds kersteten…. een vaste traditie


Dit jaar had ik maar liefst 2x achter elkaar een “julbord” (kersttafel) de traditionele kerstviering voor vrienden en collega’s, buren, kennissen enz. Julbord is heel belangrijk voor de Zweden. Leo en ik zijn speciaal donderdagavond thuisgekomen omdat Leo vrijdag de hele dag Julbord had op de Uni met een studiedag er aan vastgekoppeld. Achteraf maar goed, want nu kwamen we thuis, maar ik las bij haar dat Schiphol vrijdagavond potdicht zat en dat mensen op de luchthaven moesten blijven slapen. Als ik in Nederland had moeten blijven, had ik misschien de plaats van haar en haar kunnen innemen die het helaas niet konden meemaken hoe een aantal mensen werden verwend met een heerlijk diner en ontbijt en een rondje bowlen en natuurlijk veel contacten konden aanhalen en verdiepen bij haar.
Maar goed :Julbord! Eerst had ik Julbord met de Kerk om drie uur ’s middags. Het is een rare tijd om te eten, want de lunch eten de meeste Zweden al om half twaalf! En dat is dan warm eten. ’s Avonds eten ze meestal een boterham of een snack.
Maar Julbord is dus om drie uur. De bewoners van Batthem (onze vijf huizen en nog een die een eindje verderop staat) hadden Julbord om zes uur. Leo is vooruit gegaan en ik was er om zeven uur.
Wat er wordt geserveerd is ieder jaar hetzelfde. Een uitgebreid Julbord bestaat uit :
1)rijstepap met kaneel en suiker en evt. amandelen en rozijnen er in. Dat komt omdat ‘tomten’ (kabouters) zo van rysgryngryt(rijstepap) houden. Je hoort ’s avonds een bordje buiten te zetten, want niet doen brengt ongeluk! Vervolgens eet je het natuurlijk zelf op net als die peen voor het paard.

2) ingelegde haring. Die is zoet/zuur/zout. In Nederland kan je ook van die potjes kopen, maar hier hebben ze wel 8 verschillende maken. Ik heb me gisteravond laten vertellen dat een beetje Zweed het zelf inlegt, maar de meesten kopen het gewoon kant en klaar…..
3) Kerstham. Dat is een hele ham die in de oven wordt klaargemaakt volgens een speciaal procédé. Je kunt ze gewoon kant en klaar gekruid kopen en dan hoef je ze alleen maar in de oven op te warmen, of misschien wel in een pan zo ver gaat mijn kennis niet….. Vroeger werd ook nog het vocht van de ham (je weet wel met van dat dril) erbij geserveerd zodat je kon ‘soppen’, maar tegenwoordig wordt dat bijna nooit meer gedaan.
4) Edammerkaas met de rode korst. Edammerkaas wordt echt alleen met Kerst gegeten. Wij hadden een keer de buren op bezoek en serveerden toen Edammerkaas, maar dat vonden ze heel gek want het was geen Kerstmis…….
5) gehaktballetjes! De bekende zweedse gehaktbaletjes worden maar 1xper jaar zelfgedraaid en dat is met Kerstmis. Alle Zweden kopen ze verder alleen maar kant en klaar, gebraden en al.
6) zalmtaart. Ik vind die heel lekker. Op een basis van dun brood denk ik, wordt een soort zalmsalade gelegd en er wordt gegarneerd met partjes ei, stukjes komkommer en tomaat en garnalen
6) brood (rogge en tarwe, allebei een beetje zoet), knäckebröd en wafeltjes (van ijs, maar dan langwerpig) en boter, soms ook kruidenboter.
7) Dan is er ook altijd een uitgebreid dessert waarbij in ieder geval de pepperkakor staan en en snoep(speciale kerstschuimpjes). Ik geloof dat chocoladepudding met slagroom ook tot de vaste favorieten hoort,evenals een speculaastaart die natuurlijk niet zo heet, maar wel zo smaakt

de chocoladepudding staat buiten beeld

Andere zaken HOREN NIET, let wel NIET op de Kersttafel. Ik kreeg dit jaar, net als vorig jaar, weer de vraag voorgelegd wat er in Nederland met Kerstmis gegeten wordt. Omdat ik nu beter zweeds kan, heb ik uitgebreid uitgelegd dat wij in Nederland ieder jaar iets anders eten met Kerstmis. Dat vonden ze heel raar. Ik gaf wat voorbeelden en ze kregen een beetje de indruk dat wij dus net iets uitgebreider dan op zondag eten met Kerstmis. Dat kwam deels doordat ik het voorbeeld zalm, paling, garnalen en paddestoelen gaf wat voor hun heel gewoon eten is en ook niet duur. Ik heb verteld dat we soms een diner bij iemand organiseren waarbij alle gasten één gerecht meenemen voor iedereen en dat het dus dan voor iedereen een verrassing is wat het voorgerecht is of het dessert. Dat vonden ze dan wel weer leuk, dat idee, maar ik kreeg de indruk dat ze zich er tegelijkertijd niks bij konden voorstellen. Ze dachten ook dat wij dus waarschijnlijk wel helemaal geen kersttradities ook zouden hebben, want die zijn bij hun aan het eten gekoppeld.
Het heeft me weer eens met de neus op de feiten gedrukt. Wat zijn wij Nederlanders toch eigenwijze mensen! Wij willen persé onze eigen tradities en ons eigen eten met Kerstmis hebben! Natuurlijk hebben wij wel kersttradities, maar die zijn veel gevarieerder dan in Zweden. Sommige mensen gaan naar de Kerk, hier gaat iedereen. Degene die dat mij vertelde, zei er meteen bij, dat dat minder met geloof dan met traditie te maken heeft. Dat had ik zelf ook al opgemerkt. De mensen trouwen hier allemaal voor de Kerk, maar vervolgens zien ze die zelfde kerk alleen van binnen met Kerstmis.
Hier wordt ook rond de Kerstboom gedanst. Als je alleen volwassenen bij elkaar hebt niet hoor! Er moeten echt wel kinderen bij zijn….. Ze zingen precies dezelfde liedjes als rond de Meiboom, dat dan weer wel. Dat was in ieder geval fijn voor mij, want nu kon ik al een beetje meezingen. Het HEEFT heus wel voordelen, maar het lijkt me na een aantal jaar echt heel SAAI, heel VOORSPELBAAR!!!


er moest iets gewassen worden in de rivier.....

Nu ga ik maar eens slapen. Morgen moet ik om zeven uur op om sneeuw te ruimen, anders kan Leo niet naar zijn werk niet dat dat heel erg zou zijn, want volgens mij heeft hij nu mijn hoest te pakken. Het heeft alweer 24 uur achter elkaar gesneeuwd en er lag al zo veel. Maar het blijft SCHITTEREND!!

8 Reacties op “Zweeds kersteten…. een vaste traditie

  1. Ik lees dit met veel plezier. Al die tradities en gebruiken. Prachtig. Ben wel blij dat er hier veel meer variatie is in het kerstdiner. Je zou maar niet houden van haring. 😉

  2. In zwitserland is dat met de kerk ook zo. Doop en trouwen, Pasen en Kerst. Onze dominee zei eens aan het einde van de Kerstgodsdienst: “info voor degenen, die alleen met Pasen en Kerst naar de kerk komen, de Paasgodsdienst is op 3 april om 10.00 uur”

    En in Zwitserland eten de mensen net als in NL ook allemaal verschillend. Wel heel feestelijk en van het mooie servies 🙂 maar niet zoals in Zweden…

  3. Mijn traditie is met kerst om in ieder geval 2e kerstdag erwtensoep te eten.

    Corina

  4. Jemig, dat dansen, dat die jong volwassenen daar aan mee doen, moet je hier in Nederland mee aankomen!
    En bij het eten haakte ik af bij de balletjes, ik kreeg visioenen van grote blauwe kubussen in het wit besneeuwde landschap met grote gele letters erop en enorme parkeerplaatsen………

  5. Ook hier in Servie weet je wat je te eten krijgt als je naar een feest gaat. 19 december vieren heel veel families hun “Kerkelijke feestdag”. De ene helft viert het de andere helft moet op bezoek. Het eten is dan soep, gevulde koolbladeren met gehakt en rijst (Sarma) , een gebraden big met ingelegd zuur en koekjes en taart. De variatie zit er in dat bij de een het eten wat pittiger is dan bij de andere. Ik zelf mis deze dagen vooral de groente maar laart ieder land aub zijn eigen “eigenaardigheden” hebben dat houdt het weer leuk. Gr. Cisca, Servie

  6. Dag Janneke,
    Lang geleden heb jij ons heel erg geholpen met de behandeling van onze dochter Katja. Ik vond het leuk om je te laten weten hoe het met haar gaat en welke betekenis de borsteltjes in haar leven hebben (gehad). Tot mijn verrassing woon je nu in Zweden.
    Zou je me kunnen terug mailen zodat niet iedereen meeleest.
    Met vriendelijke groet, Ivonne

  7. Gezellig precies 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s