BALKENBRIJ!!!!


Mijn Oma kwam van Deventer en is als meisje van 8-10 jaar (1902) in Rotterdam komen wonen met de hele familie. Het is een lang verhaal dat ik misschien nog wel eens vertel… Uit Deventer werd de gewoonte meegenomen om balkenbrij te maken in november.
Het wordt gemaakt van alles wat aan de balk blijft hangen nadat er geslacht is. Dat wordt gekruid met rood rommelkruid en vermengd met boekweitmeel. Als het afgekoeld is, is het een vaste massa. Je moet het dan in plakken snijden en bakken. De boekweitmeel maakt een korstje rondom en van binnen wordt het dan weer een beetje vloeibaar. Ik vind het echt lekker. Als mijn oma balkenbrij had gemaakt, werd iedereen gewaarschuwd dat ze een bak moesten komen halen, want er waren nog geen koelkasten. Je at dan drie dagen balkenbrij op brood en daarna was het weer op tot volgend jaar. Toen mijn oma te oud werd, heeft mijn oudste zusje een tijdje het balkenbrij maken overgenomen, maar ondertussen hadden wij een man en kinderen en die hadden er niets mee. Het is natuurlijk ook de herinnering: ER IS WEER BALKENBRIJ!!, die maakt dat het iets bijzonders is. Tenslotte ontdekte ik dat balkenbrij prima in te vriezen is en dus verviel ook de noodzaak om met zijn allen de balkenbrij te verdelen die iemand gemaakt had. Af en toe maakte ik eens balkenbrij en vroor het dan in plakken in en at daar af en toe van tot het op was. Je moet het altijd in grote hoeveelheden maken, anders zijn de verhoudingen niet goed te krijgen, dus ik heb heet zeker 15 jaar niet gemaakt. In Rotterdam en omstreken kan je het niet bij de slager kopen en trouwens: als je het al kan kopen is het vnl. meel! Groot was mijn verbazing toen ik hier balkebrij in worstvorm in de winkels zag liggen. Het heet pölse, dat is heet Deense woord voor worst. Ik heb zo’n worst gekocht en het smaakt echt naar mijn oma’s balkenbrij! Het enige verschil is, dat ze hiet boekweitgrutten gebruiken i.p.v. -meel en dat de plakken bij het bakken dus iets sneller uit elkaar vallen, maar het is echt heerlijk, goed gekruid en geen meelbal……. Nu kan ik dus af en toe balkenbrij kopen…… en heb ik wat om naar Nederland mee te nemen naar mijn zus!

27 Reacties op “BALKENBRIJ!!!!

  1. Het klinkt mij als iiiiieeeuw!
    Kan me niet voorstellen dat ik dat zou opeten, maar goed…wel bijzonder dat je zo’n oudhollands produkt dan als deense worst terug vindt.

  2. Mijn moeder kocht dat regelmatig toen we in Utrecht woonden, iig toen ik 12 was, dus zo’n 20 jaar geleden hadden ze het nog…..

  3. Hoi Janneke,
    lijkt mij helemaal niets….maar ik ben dan ook echt een andere generatie…….Arjan daarentegen zal het denk ik heerlijk vinden…en die is volgens mij van nog een generatie later…….
    Maar ik moet ook niets hebben van stukjes, draadje, graatjes etc……
    Als jij je hart maar op kan halen en oude herinneringen herleven, want wat is er mooier dan goede herinneringen.
    liefs, Lydia

  4. Hallo Janneke!
    Wij hebben deze “Pölse” nog niet ontdekt, maar we gaan in december zeker op zoek! Mijn man is erg blij met je vondst, want hij is er gek op en kent het ook uit zijn jeugd. Ikzelf vind het maar zozo, maar vind het leuk voor Peter.
    Dus, dank je wel……………..
    Groetjes van Gonny

  5. ik heb er wel eens van gehoord maar het lijkt me niks brrrr.

    Wel heel fijn dat ze het in Zweden kennen en dat je het daar kopen kan.

  6. In Nijkerk (op de Veluwe) zit nog een slager die het ambachtelijk maakt, Slager Knevel heet hij geloof ik. Ik persoonlijk vind het smerig, maar mijn broertje gaat als de slager het heeft gemaakt in de rij staan.

    Toevallig hadden zoonlief en ik het daar gisteren over: balkenbrij, mijn oom & tante slachtte vroeger zelf en maakte het. Als ik jouw omschrijving lees dan verschilt het recept wel denk ik. Mijn tante maakte het vnl. van kopvlees en andere slachtresten. En volgens mij is het wat langer houdbaar, een maand ongeveer. dat kwam dan door de ….kruidnagel of nootmuskaat? weet ik veel. Lekker belangrijk, maar het is dus nog te koop. Wat gaaf. Als de slager in Nijkerk ermee stopt stuur ik mijn broer naar Zweden!

  7. Balkenbrij ken ik wel, toen wij in Elburg woonden, kon je het bij de slager kopen, waarschijnlijk nog wel. Ik vind het niet lekker.

  8. Het zegt me helemaal niks..maar ik denk dat ik ook niet zou kopen:))

  9. Het zegt mij niets,ik ken het woord wel maar thuis hebben we dat bij mijn weten nooit gegeten, evenmin als bloedworst.
    Zelf ben ik vegetarisch dus ik zal het ook wel nooit eten ook.
    Voor jou fijn dat je het in Zweden hebt gevonden zeker omdat je het ook lekker vindt.

  10. Hier in de omstreken gewoon verkrijgbaar bij de supermarkten en ik vind het heerlijk! Ben er als kind natuurlijk ook mee opgegroeid 🙂 Heb laatst voor mijn broer in Alkmaar een stuk meegenomen omdat hij het nergens vinden kon; hij was er erg blij mee….weer eens wat anders dan een bos bloemen of een fles wijn 😉

  11. Oja, dat vonden mijn ouders ook altijd zo geweldig! Al heb ik het al tien jaar niet meer gezien… Goeie tip. Zal eens gaan zoeken voor ze.

  12. In mijn jeugdjaren in Brabant kwam geen balkenbrij op tafel. Wel zult en bloedworst. Het kan zijn dat mijn moeder het niet lustte.
    Maar ik zou denken dat het in Brabant niet veel gemaakt werd.

  13. Blijft leuk hé, nieuwe dingen ontdekken bij het inkopen! Sinds wij weer in Nederland wonen, heb ik echt een lijstje met dingen die we in Denemarken moeten kopen als we daar zijn.
    Genietse van je balkenbrij, moet bekennen dat ik dat nog nooit heb gehad.

  14. Zelf koop ik geen vlees meer.
    Maar bij anderen eet ik nog wel vlees.
    Het doet mij denken aan Jistirnisci uit Tjechie.
    Een gerecht gemaakt van een varkenshoofd te eten met mosterd en mierikswortel.
    Ik heb er jaren terug van genoten!
    Bij een vriend heb ik met oud en nieuw ooit balkenbrij gegeten.
    En thuis heb ik altijd genoten van zult en bloedworst.
    Traditionele gerechten zijn lekker!
    Smakelijke groet uit Amsterdam-ZuidOost

  15. Ben er geen fan van. Echt niet!

  16. heerlijk balkenbrij,krijg er meteen zin in,ga het vandaag halen.
    Zit overigens wel heel erg veel verschil in,van sommige slagers krijg ik het echt niet weg,maar er zijn er hier een paar die heerlijke balkenbrij verkopen.
    Ik kan me voorstellen als je het de eerste keer proeft van zo’n flutslager,je dan nooit meer probeert.Maar het is echt een genot!Hoort voor mij bij de winter.

    Leuke blog,ik ga wat rondlezen.

    groetjes,lin

  17. Ow, yek…. *griezel* … het spijt me, maar ik gruwel van balkenbrei! Net als van zure zult trouwens, bloedworst of biest! Brrrrr… eet jij maar lekker, maar ik laat het graag aan mij voorbij gaan!

  18. Hier (Nijmegen) is het ook goed verkrijgbaar. Maakte jij het met spekjes of met krenten?

  19. hé, kennen jullie dat ook?! ik dacht dat het iets typisch (belgisch) limburgs was… bij mijn opa werd het ook regelmatig gemaakt, maar ik moet eerlijk toegeven dat ik nooit heb willen weten hoe het werd gemaakt, want dan zou ik het vast niet meer zo lekker vinden (hardgebakken, met warme appeltjes, njammie!)…

  20. Als kind in NLs Limburg at ik het ook, volgens mijn moeder is het nog altijd te krijgen. Nu ik ouder ben, ben ik er minder verzot op dan ik vroeger was!

  21. Oh mijn hemel, het klinkt mij te goor voor woorden, maar je herinneringen er omheen maakt het logje wel heel erg mooi…..maar het onderwerp zelf? IEUW!

  22. zoals tricky zegt: ik dacht ook dat het iets belgisch was, hier beter gekend onder de naam “bloedpens”. gewoon verkrijgbaar bij elke beenhouwer.
    gek he? 🙂

  23. Ja, ik ken het ook van vroeger. Mijn moeder maakte het ook wel eens zelf, maar zij kon er echt niets van. Trouwens, ze kan eigenlijk helemaal niet koken. Maar dat weet ze gelukkig ook.

    Ik krijg spontaan weer zin in een lekker plakkie!

  24. Heeeerlijk….ik heb dat ook van thuis meegekregen dat ouderwetse eten, thuis in de schuur werd er geslacht, s’avonds al werd er uitgekeken naar de “kaantjes”lekker uitbakken in de koekepan, en dan op brood(pas op voor je vingers) want die gaan er bijna bij op.!! de volgende dag was de balkebrei klaar om te bakken, een nadeel van het feit dat we thuis met zovelen waren, dat maakt de spoeling wel dun,(het enige nadeel overigens hoor)!
    Ik heb vorige week een stuk balk gehaald bij slagerij Pater in Ede, heerlijk, maar om dat ik de houdbaarheid in de koelkast wilde
    weten, kwam ik op uw blog, leuk…eetse met die deense “worst” !!

    • Ja, vroeger hadden de mensen geen koelkast, dus alles moest in een paar dagen op of in het zuur gezet worden of onder een laag vet. De deense worst is echt minder lekker dan balkenbrij hoor! Ik zou wel weer eens lekkere ouderwetse blkenbrij willen proeven…. Succs met je balkenbrij uit Ede

  25. Mmmmm! Ik ken het ook uit mijn jeugd, hoewel er nog een generatie tussen jou en mij zit (ik ben 45). Bij ons in het dorp maakte een dame de balkenbrij en mijn moeder kreeg altijd een voorraadje van haar. (Ook bloedworst maar daar vond ik niks aan.) Inmiddels eet ik geen vlees meer, dus van balkenbrij kan ik alleen nog dromen. Wel leuk dat je daar een goede equivalent hebt gevonden. Ik ben het nooit meer tegengekomen tussen mijn jeugdjaren en het stoppen met vlees eten.

    • Wat je hier kan kopen haaaalt het niet bij de balkenbrij van mijn Oma. Ik heb het na die keer nog 1xgegeten en ik ben er wel klaar mee…… Er gaat niets boven de smaak van je jeugdherinneringen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s