Twee gevaarlijke momenten

Zo’n twee maanden is hij nu aan het dialyseren, Leo. Hier in Zweden, waar iedereen het Ikea-principe aanhangt (doe alles zoveel mogelijk zelf). wordt de dialyse gewoon door Leo zelf uitgevoerd. Daar doen ze hier niet moeilijk over. Ze leren het je en begeleiden net zo lang dat proces tot jij je veilig voelt en zij het veilig vinden. Er zijn twee soorten dialyse: de meest bekende is de bloeddialyse, waarbij je bloed buiten het lichaam door een dialysemachine wordt gevoerd en gereinigd. Als je dat gaat doen, zijn er twee mogelijkheden. Als je thuis wil dialyseren, krijg je een machine thuis die helemaal wordt aangesloten waar je wil met een verbinding naar de badkamer, omdat er veel water bij gebruikt wordt. Wil je niet thuis dialyseren, krijg je de sleutel van het dialysecentrum en ga je daar -ook geheel zelfstandig- dialyseren. Je kan dan besluiten b.v om drie nachten per week te dialyseren Het voordeel van deze methode is dat het gewoon ‘s nachts kan, terwijl je slaapt. Je hebt geen tijdverlies. Nadelen zijn dat er langere tijd zit tussen twee dialyses zodat je iets vermoeider bent en dat je – als je reist – een afspraak moet maken bij het ziekenhuis waar je heengaat voor een dialyse. Dat moet dan meestal overdag (een dialyse duurt dan een uur of zes per keer), want ‘s nachts komen de vaste klanten. Je vakantie wordt dan dus om de andere dag in het ziekenhuis doorgebracht.
Een andere dialysemethode is de peritoneale dialyse. Daar hebben wij voor gekozen. Dat is een dialyse zonder bloed. Je krijgt een slangetje in je buik waarvan het uiteinde uit je buik steekt. Als je gaat dialyseren laat je twee liter vloeistof door het slangetje in je buikholte stromen. Dat gaat gewoon door zwaartekracht door de vloeistofzak aan een infuusstandaard te hangen. Dan doe je het dopje er weer op en je laat de vloeistof vier tot zes uur daar zitten. Het buikvlies gaat dan als ‘nier’ fungeren en de afvalstoffen komen in dat vocht terecht. Na die tijd laat je de vloeistof in een zak lopen en daarna laat je weer twee liter nieuwe vloeistof in de buikholte lopen. Dat verwisselen van vloeistof duurt bij elkaar ruim een half uur, maar daarvoor moet de vloeistof opgewarmd worden tot 37 graden anders is het zo’n koude plas in je buik…. Deze methode heeft dus als voordeel dat er geen bloed aan te pas komt, maar dat wil niet zeggen dat hij zonder gevaar is. Het gevaar van infectie is namelijk erg groot Er zijn twee gevaarlijke momenten tijdens het proces. Het eerste moment is als het dopje van het uiteinde van het slangetje eraf gedraaid wordt om de vloeistof weg te laten lopen het tweede moment is als de vloeistof er weer ingelopen is en er moet weer een dopje op. De verbinding naar het buikvlies is dan open en bacteriën of virussen zouden naar binnen kunnen komen. Het is daar vochtig en 37 graden, ideale omstandigheden voor bacteriën en virussen om zich razendsnel te ontwikkelen. Andere voordelen van deze methode zijn dat je het overal kan doen (Leo dialyseert een keer per dag op zijn werk) en dat je kan reizen waarheen je wil. De spullen (zakken met vloeistof en ontsmettingsvloeistof, dopjes en klemmen om de slangen af te klemmen) worden naar je vakantie adres gestuurd op jouw verzoek.
Het nadeel van deze methode is dat je vier keer per dag die vloeistof moet verwisselen. ‘s Morgens om half zeven begint Leo al en hij kan niet eerder dan half twaalf naar bed omdat hij dan nog een laatste keer moet dialyseren. Op een gegeven moment leek het erop dat hij alleen nog maar aan het dialyseren was. Maar nu zijn we heel behoorlijk gewend en het valt eigenlijk best mee. Leo dialyseert als hij thuis is meestal voor de TV en dan is een half uur zo om. Het fijnste is echter dat hij weer een beetje kracht terugkrijgt. Hij heeft weer energie om dingetjes te doen, al kan hij nog steeds niet zwaar sjouwen en hij is wat vrolijker. Ach, en de zomer komt eraan, daar wordt iedereen vrolijker van. Uiteindelijk valt het ons alles mee nu we eenmaal in het ritme zitten. Het kostte wel even tijd om de juiste samenstelling van de vloeistoffen te vinden. Eerst werd hij te dik, dus dan moest er een keer glucose af, daarna hield hij te veel vocht vast en werd er weer een aanpassing gemaakt en hij heeft ook nog een keer ernstige bloedarmoede gehad. Toen heeft hij een speciale ijzerinfuus gehad en hij heeft iedere week ijzerinjecties die hoe kan het ook anders hij zichzelf geeft. Maar nu gaat het echt een stuk beter en we kunnen weer genieten. In het lange weekend van Pinksteren gaan we voor het eerst samen naar Nederland. Mijn oudste dochter komt de week ervoor naar ons toe met haar gezin met de auto. Zij neemt de vloeistofzakken mee naar Nederland en wij nemen met het vliegtuig, het opwarmding mee en zo’n infuusstandaard die je helemaal kan opvouwen. Als we terugkomen, moet Leo nog een ruime week werken en dan gaat hij officieel met pensioen. Hij blijft nog anderhalve dag of zo doorwerken aan een project en het begeleiden van een paar studenten. Ik word een dag nadat hij 67 wordt, 65, maar ik blijf gewoon doorwerken, drie dagen per week. Bikkels, dat zijn we op onze ouwe dag, bikkels, al zeg ik het zelf.

Van naaien, zaaien en braaien, maar nog niet van maaien

Zaterdagmiddag laat was de laatste sneeuw van onze oprit verdwenen en vond ik dat de lente officieel begonnen is. Het vorige record stond op 14 april, in 2011 en toen was er nog veel meer sneeuw gevallen dan in deze winter.
De sneeuwpop die met Kerstmis door mijn kinderen en kleinkinderen gemaakt is, is nu een zielig hoopje sjaal met bezem…..


Je kunt ook meteen hier zien dat er voorlopig nog niks te maaien valt…
Het is hier een graad of zeven, maar de zon is erg warm en komt om vijf uur al op. Ik kreeg bijna de neiging om de parasol te gaan opzetten gistermiddag! Vandaag was het dan weer bewolkt en het miezerde af en toe, maar ik ben druk bezig geweest. Ik heb een heleboel gezaaid binnen, maar nu heb ik geen trays meer! ik heb lathyrus, bordauxrode oost-Indische kers, kattesnorren roze en wit, zonnebloemen, juffertjes in het groen wit en van die eenjarige klimplanten gezaaid. En ik moet nog veel meer zaaien, PANIEK PEEUW! Morgen koop ik nog een paar trays… Ik heb op Schiphol twee dahlia’s gekocht en die heb ik in grote potten gezet, dan kunnen ze vast groeien, anders wordt het augustus voor ze bloeien. Het is maar goed dat ik nieuwe dahlia’s gekocht heb, want mijn dahlia’s van vorig jaar zijn óf verdroogd, óf verrot. Nu mag ik van mezelf nog meer dahlia’s kopen, heerlijk! Onder de sneeuw vandaan kwamen ook mijn vorig najaar gezaaide violen. De plantjes zijn nog erg klein, maar ze worden vast mooi.. Overal komen puntjes uit de grond van narcissen en tulpen en de lupine heeft ienie mini blaadjes gemaakt die al een echte lupinebladvorm hebben.
Verder ben ik het tafelkleed aan het afmaken, schiet lekker op. Ik hou erg van multitasken, maar zaaien en naaien is geen goeie combi…. Dus heb ik zorgvuldig mijn handen gewassen en ben stof gaan snijden en intussen heb ik brood gebakken voor het avondeten. Dat braaien doe ik ook weleens, maar vandaag heb ik het alleen voor de rijm opgezet
Ik bak iedere dag een heerlijk klein broodje,precies wat we nodig hebben en de rest van het deeg gaat de koelkast weer in. Ik kan het jullie allemaal aanraden. Morgen, woensdag en donderdag moet ik weer werken, dus dan kan ik niet al te veel doen…. Donderdagavond leen ik mijn auto uit aan een vriendin en dan ‘moet’ ik dus vrijdag ook thuisblijven. Er wordt 18 graden voorspeld. Als ik dan alles in huis gehaald heb, kan ik weer zaaien, (ook veldbloemen buiten!) en wat planken erbij maken in de voorraadkast. Dat is voor de flesjes en potjes van al mijn zelfgemaakte dingen die ik van de zomer ga maken…. Ik heb woeste plannen van zelfgemaakt aardappelmeel (gekookte aardappels in de groentedroger en dan fijnmalen) tot bietjes in het zuur uit eigen tuin. Nu moet ik de tijd nog vinden. Ik denk dat ik van de zomer maar niet slaap…..

Lieve lente lalalala

De plekken waar de sneeuw verdwenen is, worden steeds groter. Toch vriest het hier iedere nacht nog een graad of vijf. Maar de zon wint nu iedere dag aan kracht en schijnt ook flink langer. Het is hier nu al twee weken heel zonnig weer en overdag is het heerlijk warm in de zon. Zoals jullie kunnen zien heb ik mijn kopfoto veranderd. Dan zou je zeggen dat de sneeuw behoorlijk weg is, maar dat is toch niet zo hoor. Hier volgen een aantal andere fotootjes van dezelfde tuin….
Als je goed kijkt, zie je nog de groene sjaal en de bezem liggen van de sneeuwman die we met Kerst gemaakt hebben

De crocussen van de kopfoto staan net buiten beeld op deze foto. De achterburen hebben wat minder zon en daar ligt dus nog heel wat sneeuw op de daken zoals je kan zien…

Maar kijk! Daar waar de sneeuwlaag zich terugtrekt, begint al meteen het gras te groeien. Voor we het weten, is alles groen en moet ik alweer onkruid gaan trekken.
De eerste planten beginnen ook al. Afgezien van het gras en de crocussen, heb ik gespot:

een akelei in wording! En dan is er ook nog een hele jonge papaver:

De natuur verliest geen seconde tijd. Over een paar weken is de hele grond bedekt met witte en blauwe bloemetjes. Dit blijft een adembenemend land.

3x eten in één week, tevens VZG (Vreemde Zweedse Gewoonten) deel 79-81

De Zweden houden van traditie en van chique. Maandagavond hadden we een diner met de gouverneur van Östergötland (onze provincie) en de Nederlandse ambassadeur die de hele dag hier op bezoek was geweest in de provincie, niet bij ons thuis. Op de kaart stond hoe je gekleed geacht werd te gaan : donker kostuum. Dat betekent dat de vrouwen in rok of mantelpak komen. Het aantal Nederlanders dat aanwezig was, was klein. Ik heb buiten het ambassadepersoneel (naast de Ambassadeur nog 2 stuks) vier Nederlanders geteld en daar waren Leo en ik er twee van. Verder was er een Zweedse die BIJNA zonder accent Nederlands praatte. Zij is met een Nederlander getrouwd en heeft in Nederland gestudeerd. De rest van de mensen (ca. 35) bestond uit louter Zweden. De diners vinden plaats volgens een strikt protocol met plaatsaanduiding. En hier komt VZG nummer 79: man en vrouw zitten niet bij elkaar! Ik heb Leo bij het begin gezien en bij het eind, bij de koffie. We zaten niet bij elkaar aan tafel en werd tussendoor niet van tafel gewisseld (wat weleens gebeurt, dan leer je allerlei mensen kennen tijdens het diner). Niet dat ik er veel moeite mee heb, maar ik vind het toch gezelliger met Leo erbij….. We hebben ook persoonlijk kennis gemaakt met de ambassadeur, aardige man. Hij was verrukt van het feit dat we een koning krijgen en we werden spontaan uitgenodigd om bij de ambassade langs te komen op 30 april en dan de kroning te volgen via een groot scherm. Hij vertelde enthousiast de speech van Beatrix nog een keer, duidelijk zeer koningsgezind……
Op dinsdag- en donderdagochtend ga ik altijd naar mijn drie Nederlandse kinderen die eind januari zijn geïmmigreerd en die vijf uur per week steun van mij krijgen. In de koffiepauze hoorde ik een leerkracht tegen een andere leerkracht zeggen dat ze dan maar zo’n kussentje (zitkussen) ging bestellen en een anti-stressballetje. Jullie begrijpen dat ik mijn oren spitste en ook dat ik mijn mond niet kon houden. Nadat ik had uitgelegd dat ik in Nederland een beetje een expert op dat gebied was en die spullen ook had verkocht, heb ik eerst college gegeven over het verschil tussen een zitkussen en een zitbal en waarom ik voor een zitbal ben als je iets wilt doen aan het voortdurend wiebelen. Daarna vroeg ik naar het kind en ze begon uit te leggen dat hij heus niet dom was, maar dat hij niet kon stilzitten. Dat was nog niet het ergste, nee, hij kon absoluut niet schrijven en in de eetzaal kreeg hij zijn eten nauwelijks naar binnen. Er kwam meer naast het bord terecht dan erop lag bijna. Ik bood meteen aan dat ik wel even naar hem wilde kijken tijdens het eten en dat ik dan wel een advies kon geven. Dus heb ik de lunch op een school meegemaakt. De eetzaal is een eindje lopen en is de andere helft van een gebouwtje wat bij het bejaardencentrum hoort. Er is een gezamenlijke keuken, maar de kinderen zitten apart van de bejaarden. Er zit een wand tussen met een glazen deur. VZG nummer 80: de Zweden zijn zeer precies met het uitdoen van de schoenen. Waar je ook komt, doe je je schoenen uit zodra je over de drempel stapt. Ik ben al helemaal getraind. Als ik de school binnenkom, doe ik mijn jas en mijn schoenen uit. Natuurlijk deed ik dat ook toen ik de eetzaal binnenkwam. Eten vind ik, moet je met je schoenen uit doen. Daar hoef ik niet voor in Zweden te wonen. Als ik in een restaurant eet, doe ik stiekem onder tafel mijn schoenen uit. Tot mijn verbazing hou je hier nu net in de eetzaal je schoenen aan! Ik begrijp echt niet waarom, want het is ook voor de Zweedse kinderen erg lastig. Je hebt hier van die pakken waar je laarzen aan vast zitten. Nu lopen die kinderen dus in de eetzaal met die broek nog aan en het bovenstuk hangt zo’n beetje op je billen! Ik weet niet hoe het in de stad is, maar de kinderen in Nykill krijgen iedere dag vers warm eten door een kok klaargemaakt. Deze keer was het pyttipanni, dat is een gerecht van dobbelsteentjes gebakken aardappel met dobbelsteentjes ham of spek en gebakken uitjes. Er was ook een vegetarische variant. Dan is er altijd een simpele saladbar met sla, tomaat, komkommer, geraspte peen en doperwtjes met zelf te nemen slasaus. Er wordt op gelet dat de kinderen ook wat rauwkost nemen. Ze krijgen er melk of water bij. Als je bord leeg is, ga je nog een keer en dan haal je knäckebröd met boter, meer niet. Interessant….
Al ligt hier nog een laag sneeuw van 15 centimeter ongeveer, is het toch heerlijk weer. ‘s Nachts vriest het nog een graad of 8 en overdag loopt de temperatuur op tot een graad of drie, soms zelfs wel ZES!! Aan de randen van langs de huizen en onder de bomen komen steeds grotere kale plekken en waar nog een grote hoop ligt, ontstaan grotten, gletscherpoorten. De sneeuw dooit van onderaf weg en waarschijnlijk zakt de hoop dan op een gegeven moment gewoon in.

Omdat er helemaal geen wind staat is het gewoon WARM in de zon. Zondagmiddag kwam de buurman in zijn t-shirt naar ons toe en nodigde ons uit om paasgebak uit Gotland te komen eten op zijn terras buiten. Dat hebben we toen gedaan. Het paasgebak was een soort saffraankoek van gekookte paprijst en suiker en saffraan natuurlijk met aardbeien eromheen . Daarbij kon je aardbeiensaus krijgen en grote klodders(ongezoete) slagroom. ERRUG slecht voor mijn lijn, maar ik heb er gewoon van genoten natuurlijk. Sindsdien zitten wij ook in de zon ‘s middags. Hij is warm vanaf een uur of twaalf tot een uur of half vijf. Gewoon aan de rand van de sneeuw, gewoon in ons t-shirt. Want zo zijn wij, èchte Zweden…

delentewilookhiermaarnietkomendipje…

Heel veel heb ik te vertellen.Iedere keer maak ik iets mee waar ik een logje over wil schrijven. Zo hebben we gisteravond een diner gehad met een aantal mensen van bedrijfsleven en Universiteit en de gouverneur van Östergötland, de burgemeester van Linköping en de ambassadeur van Nederland, erg interessant. Van mijn dochter heb ik een hilarisch verhaal gehoord over een cursus creatieve ontwikkeling voor kinderen, dat ik jullie wil vertellen en ik heb een slaapkamer behangen voor het eerst van mijn leven en er foto’s van gemaakt die nog op het toestel zitten. Verder heb ik alle blokken voor het tafelkleed af en ben nu met een ambitieus project bezig om de duizenkleurenjas van Jozef te maken als verkleedklerencadeau voor een kleinzoon. Toch gaat het niet helemaal goed met me. Terwijl ik eindelijk een reis naar Nederland heb kunnen boeken en terwijl ik al weken tegen anderen roep dat het zo veel lichter wordt en dat de lente heus eens komt, ben ik zelf in een soort lethargie vervallen. Ik val bijna in de auto in slaap iedere keer en als ik thuis kom ben ik dodelijk vermoeid, zo vermoeid dat ik eerst een uur ga slapen en de troep de troep laat. Ik heb honger en ik ben depressief gewoon. Mijn mail loopt vol met mensen die iets vragen en waar ik simpelweg niet op antwoord, ik lees dat mensen hun verjaardag vieren en ik reageer niet eens, dat soort dingen. Om half elf ‘s avonds kom ik eindelijk uit mijn lethargie en ga ik eens wat doen tot minstens een uur ‘s nachts. Daardoor sta ik de volgende morgen moe op en begint het hele liedje weer opnieuw. Ik doe het mezelf aan en ik weet zeker dat het ook weer overgaat, maar ik weet niet zo goed wanneer. Jullie merken het wel, tot later.

Eland in de tuin!

Wij hebben zo’n bewegingsgevoelige lamp bij ons gastenhuisje en gisteravond was hij ineens aan! Toen we gingen kijken, zagen we niks, maar even later ontdekte is sporen van achter naar voor. Omdat je natuurlijk niet om kwart over elf in het stikkedonker bij -11 graden in kniehoge sneeuw gaat kijken, ben ik pas vanochtend de sporen gaan onderzoeken. Natuurlijk ben ik vergeten foto’s te nemen, maar de sporen in de sneeuw zagen er zo uit:

Internet leerde mij dat het een echte eland is geweest.
Ik heb meteen een kaart naar haar gestuurd, zij is ook zo dol op elanden niet als op haar auto landen.
Nu heeft Leo nog steeds geen eland gezien, hoewel hij er met zijn neus bovenop zat. Met walvissen heeft hij ook al zo’n pech. Hoewel we verscheidene malen op plekken waren waar walvissen zijn (westkust van Canada, Vancouver Island, Oostkust van Canada monding van de St. Laurensriver, Nova Scotia, Californië) en we ook tochten op zee hebben gemaakt om ze te spotten, hebben we er nooit eentje gezien. Dan is de kans dat hij een eland in onze tuin kan zien toch nog iets groter….

Ik heb hem meteen aan mijn blogrol toegevoegd!

Nou heb ik toch weer een leuk blog gevonden! Al een tijdje heb ik Bietje op mijn blogrol staan. Daar lees ik dus regelmatig. Als ik iemand niet op mijn blogrol heb staan, vergeet ik op een gegeven moment dat ze er zijn en dan na een week of vijf denk ik ineens: “O ja, die hadden we ook nog en soms kan ik ze dan helemaal niet meer terugvinden. Maar enfin, zij dus had gisteren zo’n leuk logje, over een ander blog wat zij volgt (volgen jullie het nog?). Dat gaat over een vrouw in 2013 die brieven schrijft aan haar overgrootmoeder die in 1913 leeft. Allebei wonen ze op het platteland van de Alblasserwaard. Nu ken ik de Alblasserwaard erg goed. Ik heb een vriendin wonen in Hardinxveld-Giessendam (op het Hoepmakerspad nota bene!) en wij hebben vrienden gehad in Ottoland, waar de twee brieven vandaan geschreven worden. Ik heb trouwens ook gewerkt in Sliedrecht. Toen we in Dordrecht woonden, gingen we op zondag altijd fietsen of autorijden in de Alblasserwaard, ik heb hele goede herinneringen aan dat gebied. Tegenwoordig heb ik vrienden in Alblasserdam, eentje daarvan ook met een blog, Teunie van Eenvoudig Leven. Ik weet zeker dat zij ook van dit blog zal smullen. Ik heb gisteravond twee uur lang terug zitten lezen Het blog heet: http://www.plonialoeve.com/ Ze is genomineerd voor de online geschiedenisprijs van 2012 of 2013, dat is me even ontgaan en je kan op haar stemmen tot 8 februari. Het is echt heel boeiend. Ik had een oma van 1894 en zij heeft me veel verhalen verteld over haar leven in Deventer in het begin van de twintigste eeuw. Over die rokken had mijn oma ook een heel verhaal. Haar moeder had 8 rokken en er ging er eentje in de was per week, de onderste. De bovenste werd dan onderste en dan zocht ze de schoonste op en dat werd dan de bovenste…… Lekker fris, ik kan er ook niks aan doen…. Jullie moeten het allemaal maar zelf lezen, het is zeer de moeite waard.

SUN\SOLEIL\SONNE\SOLE\SOL\ZON\ !!!

Als het niet zulk prachtig weer was, zou ik helemaal somber worden van alle verhalen uit Nederland over slecht weer en over alle griep die daar heerst. Sinds gisteren is de zon weer gaan schijnen, maar dat betekent wel dat het weer vriest. Twee maanden per jaar komt de zon hier niet boven de heuvel uit, maar die twee maanden zijn nu voorbij: Op 25 januari had ik zon in mijn keuken en vandaag scheen hij overal in huis, geweldig!

in de keuken…..

in de kamer…..

en zelfs in de badkamer op het zuiden die het dichtst bij de heuvel ligt….

Over twee maanden zal de meeste sneeuw gaan smelten en komt er weer GROEN tevoorschijn en GRAS en BLOEMEN!! Ik moet wachten, maar ik kan het eigenlijk niet… Ach, weet je: het landschap met sneeuw en ijs is ook erg mooi en erg glad

Hij reed toch niet stilletjes mijn huisje voorbij……

Een poosje geleden heb ik een logje geschreven over mijn materiaal en dat ik niet kon wachten om in Nederland boeken te kopen voor mijn kinderen. Daarna kreeg ik hele lieve en leuke reacties onder andere van haar. Ze zei dat ze een heleboel oude Nederlandse kinderboeken had en dat ik ze wel kon krijgen. Daarna stuurde ze een mailtje met een lijst met boeken en de bereidheid om ze op te sturen. Nou, ik heb een aantal boeken uit de lijst gekozen en daarop kwam er weer een berichtje. De doos, waar de boeken in verpakt waren, was zo groot en er kon nog wel wat bij. Had ik geen zaken nodig uit Nederland? Mijn dochter was met Kerstmis nog bij ons geweest met de auto en zij had een heleboel meegenomen. Helaas was ik vergeten Indische spullen te vragen. Dus mijn verzoek was of ze niet wat verse Nassikruiden (in zo’n bakje) en wat kroepoek (ongebakken) op kon sturen. Een dag later kreeg ik bericht dat de doos op de post was.
Onze postauto is geel en komt rond tienen. Hij heeft het stuur rechts en doet zijn raampje open en schuift vervolgens de post in de postbussen zonder van zijn plaats te hoeven komen…. Als hij de post in onze bussen heeft gedaan, rijdt hij door naar de boerderij aan het einde van de weg. Maar op deze maandagochtend hoorde ik ineens TOET en toen ik ging kijken, stond daar het gele autootje op de oprit met een pakje. Ik moest tekenen en kreeg de doos.

Toen ik hem opende, kwam er dit uit:

En nou ben ik ontzettend blij!! Want niet alleen kan ik kiezen uit kinderboeken voor alle leeftijden, maar ik kan ook weer Nassi maken zoals ik het gewend ben om te maken en dat het dan ook smaakt zoals ik gewend ben.
En ik kan weer kroepoek bakken! In Nederland al bakte ik mijn kroepoek zelf. Het is echt een fluitje van een cent en het is heel spectaculair. Het is heel leuk om het met kinderen of domme buitenlanders te doen.
Tenzij je een hele grote frituurpan hebt of zin hebt om een grote wok halfvol met zonnebloemolie te gieten waar je later dan niks meer aan hebt, raad ik iedereen aan om de halve maat ongebakken kroepoek te kopen of nog kleiner. Je doet het zo:
1. Leg de kroepoek die je wilt bakken een paar uur van te voren op een warme plaats, in de zon, op de schoorsteenmantel of op de verwarming, desnoods in een lauwe oven.
2. Warm de olie op tot ongeveer 170\180 graden.
3. Terwijl de olie warm wordt, zet je alles klaar. Als je eenmaal gaat bakken, gaat het namelijk zo snel en moet je er steeds bijblijven, dat je niks meer kan pakken of halen. Je legt keukenpapier neer waar de kroepoek op kan uitlekken en je zet een schaal neer waar de kroepoek op kan als hij is uitgelekt. Verder pak je een schuimspaan of platte spatel(grote taartschep) en een vleesvork, allemaal hete-olie-proof natuurlijk).
4. Dan doe je het eerste stuk kroepoek in de hete olie en houdt het onder met de schuimspaan. Als het begint uit te zetten, prik je de vork er doorheen en wrijft met de schuimspaan over het andere eind en je probeert het een beetje te stretchen. Zodra het niet meer uitzet, kan het uit de pan en uitlekken op het keukenpapier. Dat is dus in 30\40 seconden, echt heel snel. Als dat niet zo is, is je olie niet heet genoeg. Het mag beslist niet bruin worden, anders wordt het bitter. Als het bruin wordt voordat het i uitgezet, is je olie te heet.
Als je kleine stukjes hebt, doe je die natuurlijk niet een voor een. In zo’n geval strooi je er een stuk of drie\vier zo in de olie ONDER het mandje van de frituurpan en zet het mandje erbovenop. Als de stukjes voldoende zijn uitgezet, vis je zeer met een schuimspaan uit en laat ze uitlekken. De kroepoek wordt drie tot vier keer zo groot.

Experimenteren en fouten maken mag hoor , met ongebakken kroepoek! Als je het niet meteen goed doet, geeft het niks want het is. naast verschrikkelijk lekker, ook nog eens verschrikkelijk goedkoop. Wat niet lukt, gooi je gewoon weg….. Ongebakken kroepoek is bijna onbeperkt houdbaar, dus je kan er flinke hoeveelheden van inslaan.
Behalve ontzettend blij, ben ik ook nog eens ontzettend dankbaar, Er zat namelijk ook nog een heel lief briefje bij het pakket en daar stond in dat ik alles cadeau kreeg, ook de Indische spullen. Voor de verzendkosten (die ik op mijn werk terugkrijg) had ze een rekening in het Noors geschreven, want dat spreekt ze….. Bedankt lieve Karien!!

Modersmålmateriål….

Vanmorgen ben ik door het besneeuwde landschap naar het prachtige dorpje Nykill (spreek uit Nisjííl) gereden en ben daar op een school geweest. Er zitten drie Nederlandse kinderen uit een gezin daar die vorige week zijn geëmigreerd. Ik krijg de eerstkomende tijd 5 uur extra per week om ze te helpen inburgeren. De jongste twee hadden een museumuitstapje, dus ik heb alleen de oudste gezien. Ze doet het prima, ook al verstaat ze nog lang niet alles. Ze heeft al een vriendin. Hoe ze precies communiceren weet ik niet, maar het ziet er uitstekend uit. Morgen zie ik de twee jongere kinderen. Volgende week ga ik het niveau van de drie kinderen bepalen en dan kijken waar we met de Zweedse lesstof kunnen aanhaken zodat het allemaal een beetje ‘smooth’ verloopt.
Daarna ben ik naar het dialysecentrum gegaan, want Leo kreeg de tweede les. Het gaat prima, vanaf maandag gaan ze het daar in het echie doen en ik hoef niet meer mee zei Leo. Hij heeft er nu zelf dus ook vertrouwen in. De week daarop gaat hij het zelf doen met af en toe nog wat backup als hij dat nodig heeft. Mijn dochter heeft me een link gestuurd over het Maasstadziekenhuis dat nu ook thuisdialyse gaat invoeren. Dat is dan bloeddialyse, maar ook dat wordt hier al jaren gewoon thuis gedaan.
Daarna wilde ik gaan zwemmen, maar ik ben eerst naar het winkelcentrum geweest en ik heb gekocht:

Twister is een onmisbaar instrument vind ik, als je kinderen boven de tien hebt. Bij jongere kinderen kan je het ook gebruiken, maar dan om van stip naar stip te springen. Als je praat en tegelijkertijd een handeling uitvoert, wordt datgene wat je zegt veel beter in het automatische geheugen opgeslagen en kan later dan beter opgeroepen worden. Wat je WERKELIJK wilt behandelen kan van alles zijn, maar Twister is het spelletje wat naar voren treedt. Het is dus een uitstekend instrument om saaie rijtjes en werkwoordvervoegingen te oefenen zonder dat de kinderen er een hekel aan krijgen.
En eindelijk heb ik ook een werkwoordenlotto gevonden! Hij is erg Zweeds, maar je kan er gewoon Nederlands bij praten. Al die acties kunnen benoemd worden in de tegenwoordige tijd, toekomende tijd, verleden en voltooide tijd en in de ik, hij/zij en wij/jullie/zij-vorm en dan kunnen ze ook nog ontkennend gemaakt worden. Dan kun je nog kijken welke activiteiten vnl. binnen gedaan worden en waarom en welke vnl. buiten gedaan worden en waarom. De randen van iedere kaart hebben een kleur, die kan je in het Nederlands benoemen en je kan de plaatjes omschrijven zodat zij het (werk)woord moeten raden. Je kunt er ook allerlei hogere orde denkvragen bij stellen, maar daar moet ik me nog even in verdiepen.


Het boek dat ik gevraagd had aan mijn dochter om op te sturen omdat haar eigen dochterer nog niet aan toe is, is ook vandaag aangekomen, dus ik heb voorlopig lesstof genoeg.
Kennen jullie dit boek trouwens? Het is geloof ik heel onbekend, maar het is een fantastisch boek. Het bijzondere eraan is, dat er verschillende tijden door elkaar lopen en dan bedoel ik de snelheid van de tijd. De hoofdpersoon is een jongen van dertien die zelf kan bewegen, maar alles om hem heen is zwaar vertraagd, erg spannend en intrigerend. Het speelt in Nederland, in Bakkun om precies te zijn en is geschreven door een Nederlandse schrijver, volledig binnen mijn mål doel…..

Toen ik om half vier bij het zwembad aankwam, werd mijn kaart geweigerd bij het poortje: op! Toen ben ik maar niet gaan zwemmen. Morgen ga ik trainen en zwemmen op mijn trainingskaart en dan neem ik dinsdag pas een nieuwe tienrittenzwemkaart als ik alleen maar ga zwemmen. Het was toch al een beetje laat en dan ben ik zo laat thuis en dan heb geen vuurtje gemaakt voor Leo als hij verkleumd thuis komt…..