Twee gevaarlijke momenten

Zo’n twee maanden is hij nu aan het dialyseren, Leo. Hier in Zweden, waar iedereen het Ikea-principe aanhangt (doe alles zoveel mogelijk zelf). wordt de dialyse gewoon door Leo zelf uitgevoerd. Daar doen ze hier niet moeilijk over. Ze leren het je en begeleiden net zo lang dat proces tot jij je veilig voelt en zij het veilig vinden. Er zijn twee soorten dialyse: de meest bekende is de bloeddialyse, waarbij je bloed buiten het lichaam door een dialysemachine wordt gevoerd en gereinigd. Als je dat gaat doen, zijn er twee mogelijkheden. Als je thuis wil dialyseren, krijg je een machine thuis die helemaal wordt aangesloten waar je wil met een verbinding naar de badkamer, omdat er veel water bij gebruikt wordt. Wil je niet thuis dialyseren, krijg je de sleutel van het dialysecentrum en ga je daar -ook geheel zelfstandig- dialyseren. Je kan dan besluiten b.v om drie nachten per week te dialyseren Het voordeel van deze methode is dat het gewoon ‘s nachts kan, terwijl je slaapt. Je hebt geen tijdverlies. Nadelen zijn dat er langere tijd zit tussen twee dialyses zodat je iets vermoeider bent en dat je – als je reist – een afspraak moet maken bij het ziekenhuis waar je heengaat voor een dialyse. Dat moet dan meestal overdag (een dialyse duurt dan een uur of zes per keer), want ‘s nachts komen de vaste klanten. Je vakantie wordt dan dus om de andere dag in het ziekenhuis doorgebracht.
Een andere dialysemethode is de peritoneale dialyse. Daar hebben wij voor gekozen. Dat is een dialyse zonder bloed. Je krijgt een slangetje in je buik waarvan het uiteinde uit je buik steekt. Als je gaat dialyseren laat je twee liter vloeistof door het slangetje in je buikholte stromen. Dat gaat gewoon door zwaartekracht door de vloeistofzak aan een infuusstandaard te hangen. Dan doe je het dopje er weer op en je laat de vloeistof vier tot zes uur daar zitten. Het buikvlies gaat dan als ‘nier’ fungeren en de afvalstoffen komen in dat vocht terecht. Na die tijd laat je de vloeistof in een zak lopen en daarna laat je weer twee liter nieuwe vloeistof in de buikholte lopen. Dat verwisselen van vloeistof duurt bij elkaar ruim een half uur, maar daarvoor moet de vloeistof opgewarmd worden tot 37 graden anders is het zo’n koude plas in je buik…. Deze methode heeft dus als voordeel dat er geen bloed aan te pas komt, maar dat wil niet zeggen dat hij zonder gevaar is. Het gevaar van infectie is namelijk erg groot Er zijn twee gevaarlijke momenten tijdens het proces. Het eerste moment is als het dopje van het uiteinde van het slangetje eraf gedraaid wordt om de vloeistof weg te laten lopen het tweede moment is als de vloeistof er weer ingelopen is en er moet weer een dopje op. De verbinding naar het buikvlies is dan open en bacteriën of virussen zouden naar binnen kunnen komen. Het is daar vochtig en 37 graden, ideale omstandigheden voor bacteriën en virussen om zich razendsnel te ontwikkelen. Andere voordelen van deze methode zijn dat je het overal kan doen (Leo dialyseert een keer per dag op zijn werk) en dat je kan reizen waarheen je wil. De spullen (zakken met vloeistof en ontsmettingsvloeistof, dopjes en klemmen om de slangen af te klemmen) worden naar je vakantie adres gestuurd op jouw verzoek.
Het nadeel van deze methode is dat je vier keer per dag die vloeistof moet verwisselen. ‘s Morgens om half zeven begint Leo al en hij kan niet eerder dan half twaalf naar bed omdat hij dan nog een laatste keer moet dialyseren. Op een gegeven moment leek het erop dat hij alleen nog maar aan het dialyseren was. Maar nu zijn we heel behoorlijk gewend en het valt eigenlijk best mee. Leo dialyseert als hij thuis is meestal voor de TV en dan is een half uur zo om. Het fijnste is echter dat hij weer een beetje kracht terugkrijgt. Hij heeft weer energie om dingetjes te doen, al kan hij nog steeds niet zwaar sjouwen en hij is wat vrolijker. Ach, en de zomer komt eraan, daar wordt iedereen vrolijker van. Uiteindelijk valt het ons alles mee nu we eenmaal in het ritme zitten. Het kostte wel even tijd om de juiste samenstelling van de vloeistoffen te vinden. Eerst werd hij te dik, dus dan moest er een keer glucose af, daarna hield hij te veel vocht vast en werd er weer een aanpassing gemaakt en hij heeft ook nog een keer ernstige bloedarmoede gehad. Toen heeft hij een speciale ijzerinfuus gehad en hij heeft iedere week ijzerinjecties die hoe kan het ook anders hij zichzelf geeft. Maar nu gaat het echt een stuk beter en we kunnen weer genieten. In het lange weekend van Pinksteren gaan we voor het eerst samen naar Nederland. Mijn oudste dochter komt de week ervoor naar ons toe met haar gezin met de auto. Zij neemt de vloeistofzakken mee naar Nederland en wij nemen met het vliegtuig, het opwarmding mee en zo’n infuusstandaard die je helemaal kan opvouwen. Als we terugkomen, moet Leo nog een ruime week werken en dan gaat hij officieel met pensioen. Hij blijft nog anderhalve dag of zo doorwerken aan een project en het begeleiden van een paar studenten. Ik word een dag nadat hij 67 wordt, 65, maar ik blijf gewoon doorwerken, drie dagen per week. Bikkels, dat zijn we op onze ouwe dag, bikkels, al zeg ik het zelf.

O jongens, ik ben weer eens superstom geweest!!!

Omdat mijn dochter haar tweede auto heeft verkocht, had ik deze keer een iets grotere auto gehuurd, een Kia. Het ging precies, twee geleende boosterzitjes en het stoeltje voor de kleine uit de auto gehaald. Wat hebben we genoten, naar het zwembad in Ridderkerk en tweeëneen half uur in het water geweest, van de hoge glijbaan die halverwege donker is en heeeeeel hard gaat. De jongens van vier en vijf zelf en het meisje van anderhalf bij een van ons op schoot, HEERLIJK! Ik had nog bijna niet mee kunnen zwemmen, want ik had in plaats van mijn zwarte zwempak per ongeluk mijn nieuwe zwarte hemdje meegenomen. Gelukkig hadden ze bij het zwembad nog een badpak wat ik kon lenen, ietsje te klein, maar daar heb ik gewoon dat hemdje overheen gedaan. Op het laatste moment bleef ik nog een nachtje extra logeren omdat mijn oudste dochter de hele woensdagochtend weg was en ik dinsdagavond…. Om een uur of tien ben ik gegaan op mijn dooie akkertje. Ik kon dan nog wat boodschappen doen en een tas neerzetten bij mijn oudste dochter. Zij komt volgende maand hierheen met de auto en de Rijsttafelspullen en Belze majoneis kunnen nog wel even wachten. Ik had nog kinderboeken gekocht, dus die heb ik eerst bij mijn zoon in Rotterdam-Zuid afgedropt. Wij vlogen om kwart voor drie en ik wil dan altijd om kwart voor twee bij de bagagecheck zijn, dan kan ik nog bij de delicatessen die bevroren en gekoelde dingen kopen waar ik gisteren over schreef. Ik ging om precies kwart voor twee door de bagagecheck, heerlijk op tijd en niet te vroeg. Prima reis gehad, goed aangekomen, heerlijk gewerkt gisteren en vandaag stond zaaien, vlees braden en eindelijk dat 5 minuten brooddeeg. maken op het programma (Kijk hier voor een ander recept). Word ik vanmorgen door mijn dochter gebeld: “Waar heb je de autozitjes gelaten?” Oeps! Ik heb er helemaal niet meer op gelet en ik heb ze met de auto ingeleverd. Gebeld en gebeld en GEBELD!!!! Geen gehoor bij de Schiphol Avis desk, dan maar de Klantenservice. Die kregen ook geen kontakt. Eindelijk om half twaalf krijg ik de desk aan de telefoon. Ze zijn erachteraan gegaan, maar ze hebben ze nog niet gevonden. Het is een rood kinderzitje en zij huren die ook uit in dezelfde kleur. Het zijn twee zitverhogers, een van Sponge Bob en een van Cars, maar ze hebben ze niet gevonden. In het ergste geval zijn ze allemaal opnieuw verhuurd en moeten we wachten tot de auto’s terugkomen. Morgen word ik erover teruggebeld. Vooral die zitverhogers: ik heb ze geleend van de andere oma en ze had stad en land afgelopen voor juist die zitjes!
Ik voel me ellendig, maar ik kan er niks aan veranderen. Nu leent de andere oma nooit meer wat uit aan haar schoondochter en dat is mijn schuld……..

“Ja, u moet weten: ik ben eigenlijk in een rotbui vandaag” “Duhhh?!”

Als ik naar Zweden terugga, heb ik altijd een aantal boodschappen te doen op Schiphol.

Ze hebben er heerlijke stroopwafels en paling neem ik ook altijd mee terug. Het laatste wat vaste prik is, zijn kroketten. Deze keer heb ik ook een pakje bitterballen meegenomen. Als Leo dan een kroket neemt,neem ik een bitterbal. Dat is net zo lekker, maar dan veel minder. Bij de delicatessen stonden twee meiden achter de toonbank, allebei met een strak en onvriendelijk gezicht. Ze hielpen de klanten werktuigelijk en zonder enige neiging tot het maken van werkelijk contact. Ik zag dat eens even zo aan en mijn indruk was dat ze ruzie met elkaar hadden. Er is een tijd geweest dat ik me daar vreselijk aan ergerde, maar tegenwoordig probeer ik de onvriendelijkheid bij hun te laten. Toch kan ik het niet laten even iets onverwachts te zeggen, waardoor ze geattendeerd worden op het feit dat er een MENS tegenover ze staat. Ze vroeg aan de klant voor mij (in het Engels) of ze de boardingkaart mocht zien en in welk land hij thuishoorde. Bij mij wilde ze alleen de boardingkaart maar zien, dus ik vroeg of ze niet wilde weten in welk land ik thuishoor. Ze zei dat dat niet hoefde, want ze had mijn Nederlandse paspoort gezien, waarop ik zei dat ik niet in Nederland woonde, maar in Zweden. “MAAKT niet uit” zei ze ongeïnteresseerd. Ik had een pepermuntje uit mijn tasje op de toonbank laten vallen en ze zei: “is dat van u? Wilt u het nog?” “Ja”, zei ik, “mijn potje lekt een beetje., maar het zijn hele lekkere pepermuntjes. Wilt u er ook een?” En ik stak de mijne snel in mijn mond. Ze moest eindelijk een beetje lachen en bedankte er vriendelijk voor. Out of the blue zei ze dat ze vandaag nogal in een rotbui was. “NOU, dat heb ik gemerkt” zei ik.”Hoezo?” vroeg ze.”Jullie stonden daar allebei een partij negativiteit uit te stralen, ongelofelijk!” Toen werd ze kwaad. “Nou, ik heb u anders heel vriendelijk geholpen, daar kunt u niks van zeggen, het is ook nooit goed!” Ik zei: “Maar nu heb je gelachen, dus nu is het goed” en toen ben ik weggegaan. Niet zo handig van me om zo grif in te stemmen met dat ze in een rotbui was, maar ja: ze zei het zelf!
Nou maar hopen dat ze er een beetje over nadenkt en wat meer plezier in haar werk gaat stoppen…….

Wat heb ik met de baby van Wouter Klootwijk te maken?

Al heel lang wil ik een logje over mijn zoekmachinetermen schrijven. Zoals je zou verwachten moeten mensen op je blog komen omdat daar iets staat waar ze naar zoeken. Gelukkig is dat ook meestal wel zo. De meeste mensen die op mijn blog komen, zoeken dan ook iets in de trant van: baasbraal, baasbral, baas braal, Leo en Janneke, Zweden blog en dergelijke. Een voorbeeld van fout zoeken is als mensen intypen baas in eigen broek, of uitgaan met je baas en dergelijke. Helaas komen ze dan ook bij deze Baas uit. De tweede categorie van mensen zoeken recepten. Mijn Italiaanse minestronesoep staat op nummer een, gevolgde door huzarensalade en een charlotte maken. Ook mijn simpele tips over b.v. het bakken van vis of hoe je kip klaarmaakt, worden verrassend vaak gelezen. Mensen die willen weten of je balkenbrij kan invriezen en of je het in Amsterdam, Alkmaar, Ede kan kopen, komen ook bij mij terecht.
Dan is er een categorie quilters en aanverwanten die via de zoekmachines bij mij terecht komen en enkele medische onderwrpen (nieren en aanverwanten) liggen ook goed in de markt, nog ietsje meer dan Sensorische Integratie en/of hoogbegaafde en thuisonderwezen kinderen..
Dan heb ik een keer over de kleedkamers van ons zwembad gesproken en dat iedereen daar gewoon bloot is. Dat logje heb ik als titel ‘naakte vrouwen’ meegegeven. Nu heb ik dus ook regelmatig mensen ie zoeken op: blote zweedse meisjes i de sneeuw, naakte zweedse vrouwen, in de Sauna en de sneeuw, in Zweden,noem maar op…. Toen ik dat logje schreef had ik helemaal niet aan zulke dingen gedacht natuurlijk… Mijn trouwens ongoing gevecht met T-Mobile en Lindorff, zijn ook nog steeds populaire zoektermen; het is duidelijk dat ze nog steeds zeer actief zijn in het innen van al dan niet bestaande schulden.
Soms vindt iemand mij als hij/zij بحث عن الملكة النحل intypt. En iedere dag heb ik ook een heel aantal ‘onbekende zoektermen’ die niet nader gespecificeerd worden. Wat zou dat dan zijn,vraag je je af als بحث عن الملكة النحل geen onbekende zoekterm is.
De laatste categorie is de raadselachtigste…… Ik kan me niet voorstellen dat de mensen bij mijn blog uitkomen als ze vragen intypen als: Heeft Wouter Klootwijk een baby? Wouter Klootwijk heeft een baby De baby van Wouter Klootwijk Ik wist niet eens wie het was! Ik heb op hem gegoogled en toen zag ik dat hij blijkbaar een kok is….. De laatste zoeker bracht uitkomst met de zoekterm: Wouter Klootwijk, baby in de pan. Ik heb ooit een foto gemaakt van een baby die in mijn 20-literpan kroop
En warempel, daar heb ik later een verwijzing gedaan naar een filmpje over iemand die een baby in bad doet in zo’n grote wok En laat dat nou Wouter Klootwijk wezen!! Ik moet toch eens wat vaker mijn eigen logjes doorlezen, kan ik heel wat van opsteken…..

Niet verdwaald…

Mijn dochter was er bang voor als ik helemaal alleen in het grote nieuwe bos zou gaan zwerven. Gelijk heeft ze: ik ben erbarmelijk met het vinden van de weg. Ooit heeft iemand eens tegen me gezegd dat dat komt omdat ik geen romprotatie heb…..zij was een NOG fanatieker sensorisch integratie therapeut dan ik. Maar ik had mijn maatregelen genomen om verdwalen te voorkomen. Ik ben gewoon altijd maar rechtdoor gegaan en op de ‘hoofdpaden’ gebleven. Omdat ik drie dagen achter elkaar heel fanatiek getraind had, had ik een beetje spierpijn en ik besloot dus gisteren er een rustig dagje van te maken. Zo ging ik op weg met mijn fototoestel en een bakje druiven, maar zonder nordic walk stokken. Ondanks dat heb ik de afgelopen tijd een flink wandeltempo ontwikkeld. Op de band loop ik 5.6 km. per uur met drie keer een sprintje van een minuut op 7.3. In de vrije natuur, heuvel op, heuvel af en zonder stokken, loop ik, denk ik 5.2. Dat is evenzogoed nog een hele snelheid. Ik heb ook ontdekt dat ik veel minder naar de natuur om me heen kijk als ik met die stokken loop, want dan moet ik er voortdurend op letten hoe ik die dingen neerzet. Het kan natuurlijk ook zijn dat het lopen met romprotatie ZO onnattuurlijk voor me is, dat ik dan verder nergens op kan letten Die natuur was trouwens schitterend. Ondanks dat het winter is en de zon op het heetste van de dag nog steeds erg laag staat, zijn er overal doorkijkjes of er liggen ineens plasjes waar het licht in weerkaatst wordt, dat het heerlijk licht en haast soeserig weer is dan moet je natuurlijk niet op de temperatuur letten hè?
Onderweg zag het er bijvoorbeeld zo uit:

De weg gaat verder eindeloos, vanaf het punt waar hij begon (uit De Hobbit)

Of ook wel zo:

Jongens, meisjes: let goed op!Hier wordt hoogveen, turf, ja zelfs bruinkool gevormd.

Er was ook nog een uitkijktoren voor wild:

Het was voornamelijk een mengeling van sparren, dennen en berken, maar soms was er een stukje eikenbos:

Dit gebied – ten zuiden van Linköping – staat bekend om zijn eikenbossen. Het zijn de laatste echte wilde eikenbossen vanuit de oertijd en tevens is het de hoogste plek in Europa waar ze nog in het wild groeien. 50 km. hoger is het te noordelijk voor eiken (tenminste: in het wild).
In ieder geval: ik heb een uur heel alleen, alleen maar in de natuur gelopen en toen kwam ik langzaam weer in de bewoonde wereld. En dat was nou zo leuk! ik kwam eerst prikkeldraad langs de weg tegen, daarna werd het pad ietsje breder en nog iets later lagen er steentjes op het pad. Toen week het bos terug en er kwamen velden in het zicht en toen, om de bocht heen, zag ik dit:

Ik zag meteen dat ik er nog nooit geweest was. Langs onze weg liggen verschillende buurtschapjes en dorpjes, maar hier was ik nog nooit geweest. Ik had een beetje op de richting gelet en ik was voornamelijk zuidelijk gegaan en een beetje westelijk. Ik ging er vanuit dat ik was overgestoken richting provinciale weg 34. Als ik goed luisterde kon ik hem inderdaad in de verte horen, niet zien. Officieel hoort ons buurtschapje Batthem bij Stora Visätter (geografisch gezien ligt dat het dichtste bij), maar Stora Visätter is helemaal niet vanaf onze weg bereikbaar, daar zit een berg tussen heb ik me altijd laten vertellen. Vanaf de andere kant, vanaf de provinciale weg naar het zuiden (34) is de ingang.. Ik liep een stukje door en toen zag ik dit:

Ik had het gewoon gevonden! STORA VISÄTTER! Er stond een prachtige witte herenboerderij, meer een mansion uit Gejaagd door de Wind, vond ik:

Het lijkt een stenen huis, maar het is hout, wit hout. Aan de andere kant van de weg staat een huis waar ik helemaal verliefd op ben. Het is een huis in L-vorm. Het doet me denken aan De Ginkel. Dat was een vakantiehuis voor groepen bij Amerongen vroeger. Toen ik een kind was, gingen wij altijd naar De Bliscap en als we dan gingen wandelen, kwamen we langs De Ginkel. Zo ziet dit huis in Stora Visätter eruit :

Is het geen beeldje? Voor ons veel te groot trouwens….

.
Ik zag er geen sterveling, wel auto’s bij de huizen. Gauw een aantal foto’s gemaakt voor Leo en jullie en toen ben ik weer teruggegaan. Toen ik thuiskwam, was het precies tien voor een en ik was om 10 voor elf vertrokken…..
‘Volgende keer ga ik een zijpad in voor ik bij Stora Visätter kom. Ik heb het al gezien, kijk……..

Voor de houtstapel langs loopt een pad zo het diepe bos in…..

Ik beloof dat ik dan mijn mobiel meeneem. Als ik dan verdwaal……….

Niet zoals Graceland maar wel als de Sun-studio.

Die rechtse is het paard….

Toen wij in 2005 in Memphis waren, stond in de Lonely Planet aangegeven dat je de Sun-Studio kon bezoeken, waar Johnny Cash en Elvis Preslwy zijn ontdekt. Wij houden meestal niet van dat soort dingen, omdat iedereen met dollartekens in de ogen staat en omdat het zo schreeuwerig toeristisch is. We besloten de kans te wagen en het was fantastisch! De studio was nog helemaal in de oude staat en er werd een prachtig verhaal verteld over mensen die 2,50 dollar moesten betalen en dan konden ze een plaatje opnemen. Wat heel bijzonder was dat zowel blank als zwart dat kon doen. We spreken over begin jaren zestig in het ‘zuiden’ van de Verenigde Staten. De hele ontdekking van Elvis Presley werd verteld en ook hoe hij voor slechts 100 dollar naar een andere platenmaatschappij werd verkocht….Helemaal opgetogen over de leuke rondleiding daar, besloten we ook naar Graceland te gaan. Je kon er met een bus komen. Zodra we het ingangsgebouw binnenstapten, wisten we al dat we een grote vergissing hadden gemaakt. Je moest een heel duur kaartje kopen voor een grote of een kleine rondleiding, allebei verschrikkelijk duur. Je mocht geen foto’s maken, of je moest een speciaal rolletje kopen bij hun (digitale fotocamera hadden we toen nog niet). Het was een grote geldklopperij. We keken elkaar aan en hebben de eerstvolgende bus teruggenomen. We zijn niet eens naar binnen gegaan.
Met deze twee verhalen in ons achterhoofd, besloten we toch maar om een bezoek te brengen aan de fabriek waar de Dalapaardjes worden gemaakt. Het begon al veelbelovend, omdat de weg niet echt goed werd aangegeven. Dat is vaak een goed teken.De werkplaats/fabriek bleek in een heel klein dorpje te zijn en er werd nog echt ouderwets en met de hand gewerkt. Natuurlijk was er wel een winkel bij en er werd wel een beetje op de toeristen ingespeeld, maar toch: het was allemaal heel authentiek.
Eerst wordt er een stempel op het hout gezet:

stempel van 13 cm.

op het hout gestempeld en uitgezaagd

Daarna wordt het paardje met de hand bijgesneden tot zijn uiteindelijke vorm:

Daarna gaan ze in een verfbad voor hun grondkleur:

Oorspronkelijk waren ze allemaal rood, maar later zijn er ook andere kleuren bij gekomen

Daarna worden ze met de hand beschilderd:

Daarna moeten ze drogen en worden de meesten nog een keer gevernist, maar soms laten ze ze ook mat. Vervolgens kunnen ze verkocht worden. Ze worden over de hele wereld verscheept. Er hing een foto van Frank Sinatra die voor zijn 80e verjaardag een grote kreeg. Ze maken ook hanen en varkens. De hanen vond ik minder, maar de varkens vond ik ook erg leuk… Het geheel ademde een sfeer uit van mensen die hun vak graag uitoefenen en die met de hele familie iets neerzetten en daar met trots over willen vertellen. Er zijn een stuk of vijf van zulke werkplaatsen, allemaal afstammelingen van twee broers van 15 en 13. Zij zijn degenen die een werkplaats begonnen om de paardjes die vanouds door de houthakkers werden gemaakt als ze niks te doen hadden in de winter, in grotere aantallen te maken en met de handelsreizigers mee te geven. In 1839 werd er een 3 m. hoog Dalahäst naar de wereldtentoonstelling in New York gestuurd en daarna was het wereldberoemd….
Jullie begrijpen dat ik ook een paar van die paardjes wilde,om zelf te houden en weg te geven. Ik heb voor ruim 100 Euro gekocht. De twee grootste houd ik zelf en de andere, kleine geef ik weg:

Er komt nog een logje aan over de kopermijn die we hebben bezocht, allemaal wetenswaardigheden. Morgen komen Ria en Piet en dan komt volgende week donderdagavond mijn jongste dochter met drie kinderen en zij komt ook nog ergens eind juli langs… GEZELLIG!!

De Hansa Green Tour in Hamburg

Een keer per jaar wordt de Hansa Green Tour georganiseerd. Dan wordt er met een aantal electrische auto’s een tour gemaakt langs een aantal Hanzesteden en de groene projecten worden aangestipt en besproken.

twee van de elektrische auto’s voor het Marriotthotel

Leo was uitgenodigd om vrijdag wat te vertellen over Zweedse ecologie /en ook voor donderdagmiddag en -avond waren we uitgenodigd om aan het programma deel te nemen. Ik heb op een elektrische fiets door Hamburg gereden en jongens, IK BEN OM!!! Het is hier nogal heuvelachtig en een stukje fietsen is gewoon erg vermoeiend. Onze nieuw gekochte fietsen voor we naar Zweden gingen, staan al twee jaar in de schuur….. Toen we nog in de stad woonden, fietsten we wel, maar hier moet je al beginnen met 800 meter heuvelop naar de verharde weg…We gaan ze echt kopen, elektrische fietsen bij Hartman, die kennen we. We moeten maar eens even kijken of we een deal kunnen maken dat we onze gewone fietsen kunnen inruilen. Dat wordt weer een keer naar Nederland gaan met de auto en fietsaanhanger.

De accu zit onder de bagagedrager

We kregen een rondleiding door ‘Hafencity‘ , een ambitieus en groen project in het oude havengebied van Hamburg. Het is zo uniek, omdat ze echt helemaal van scratch konden beginnen. Het havengebied was namelijk lange tijd verboden voor bewoning. Ik begreep dat er een hek omheen stond met bewaking. Zo kon je dus geen kam bananen stelen b.v. Aan de randen werd het wel bewoond, maar alleen de hele onderste bevolkingsgroep. Op een gegeven moment was het zo, dat ieder derde kind dat daar geboren werd, levenslang afhankelijk was van hulpverlening . Ze zijn nu bezig een stad te bouwen waarin alle bevolkingsgroepen vertegenwoordigd zijn – ook qua leeftijdsopbouw – , evenals bedrijven en cultuur- en uitgaansgelegenheden. En dat moet dan ook nog eens ecologisch verantwoord zijn. Als je het interessant vindt , kan je alles nalezen op de site (klik op Hafencity eerder in de tekst). De man die ons rondleidde was erg enthousiast, maar kon met al zijn enthousiasme niet verhullen dat het peperduur wonen is daar en dat mensen uit de onderkant van de samenleving niet snel een huis daar kunnen betalen….. Ze hebben wel een ecologieprijs gewonnen met hun plan.

Het Unilevergebouw in Hafencity. Achte die groene gevels wordt gewerkt en langs de kanten zijn allemaal leuke innovatieve winkeltjes. Het gebouw is ook op zaterdag en zondag gewoon toegankelijk, als er niemand werkt…..

Voor het diner zijn we nog bij een winkel geweest waar ze allereli dingen aanbiden die elektrisch aangedreven worden.

Deze kopen we niet hoor! maar hij is wel gaaf!

Op dit skate board kan IK het zelfs, denk ik….

We sliepen in het Marriothotel, heerlijk luxe. Toen Leo vrijdagochtend naar het minisymposium ging, ben ik lekker gaan zwemmen. Daarna kregen we nog een lunch aangeboden en konden we op weg naar Flensburg (ongeveer 3 uur rijden). De Nederlanders moesten ook nog de lange tocht terug rijden met elektrische auto’s, die iedere 200 km. aan de stroom moeten.

Er was ook een auto bij die op biogas rijdt:

Need I say more?

Verjaardag deel 2

Op zaterdag hadden we een heus dilemma. Toen ik nog in Zweden was, had mijn dochter al gevraagd of ik deze zaterdagmiddag en -avond voor de kinderen wilde zorgen en ik had ja gezegd. Mijn dochter had een belangrijk meidenfeest waar ze als schoondochter absoluut niet gemist kon worden en mijn schoonzoon had een tenniscompetietiewedstrijd. Nu was dat normaal niet zo’n probleem geweest, zelfs niet met een half ziek kind, als ik niet woensdag in Overschie het circus had gezien. Er liepen drie olifanten en een stelletje kamelen bijna los daar op dat grasveldje:


Heet leek me leuk om met de vijf grootsten naar het circus te gaan op zaterdag. De baby zou dan vanzelf ook mee moeten, maar dat kon wel. Maar als nu Jesse te ziek was om mee te gaan, dan betekende dat dus dat de oudste en ik ook niet konden. Hij leek weer aardig opgeknapt zaterdagochtend. We hebben even met elkaar overlegd, hem paracetamol gegeven en het erop gewaagd. In de auto naar Overschie viel hij in slaap. Omdat we nog wat tijd over hadden, heb ik hem lekker een uurtje laten slapen. Toen hij wakker werd, was hij echter helemaal niet in orde. Ik had er al spijt van. Maar na een groot glas water, knapte hij zowaar aardig op. Wij naar het circus….

Ik was helemaal vergeten wat voor HERRIE het altijd is in een circus. Er wordt keiharde muziek gespeeld en het licht flitst aan en uit in allerlei schreeuwende kleuren….. pff, wat een belevenis! Het meisje zat ademloos te kijken op schoot of lag in de wagen ademloos te kijken. Ze vond het fantastisch! Toen ze er genoeg van had, heb ik haar in de draagzak genomen en in de p.estherrie heeft ze nog bijna een uur geslapen.Ik heb mijn handen over haar oortje gehouden.Het zieke manneke heeft de eerste helft goed doorstaan, maar na de pauze was het ineens genoeg…. Hij wilde naar de WC om te plassen hoewel hij een luier aanhad en daarna wilde hij niet meer naar binnen. Bij de ingang hebben we door de opening nog naar de olifanten gekeken; hij had ze bijna gemist. Ik was blij dat het afgelopen was, ik was blij dat mijn andere schoonzoon er ook bij was, anders had ik het niet geweten… Gauw naar huis en slapen met die hap. We hadden tussendemiddag al warm gegeten (restjes van de Chinees van gisteren) dus ze konden na een boterham, achter elkaar pijama aan, tanden poetsen, hup naar bed…. Het meisje drinkt eigenlijk nog alleen borstvoeding, maar ze heeft een beetje fles op en wat banaan en ze ging er op slapen! wel werd ze in de loop van de nacht steeds wakker en wilde haar moeder heeeel dicht bij zich hebben, moeder die te veel borstvoeding had zodat ze niet kon drinken waardoor ze nog harder moest huilen, maar dat was niet meer mijn verantwoordelijkheid
En toen was het zondag, toen was hij echt jarig, daar had hij al maanden naar uitgekeken. Hij was heel redelijk toen hij wakker werd! Maar ja, je weet niet hoe hij zou zijn om drie uur als de visite kwam. Traditie in ons gezin is de versierde beschuit, dus die mocht niet ontbreken natuurlijk.

kost geen drol, maar staat superfeestelijk...

Natuurlijk moest zijn cadeautje uitgepakt worden voor we naar de kerk gingen. Hier moest eerst even een misverstand uit de weg geruimd worden. De kinderen dachten dat de buurman dit grote cadeau had gegeven., omdat hij het kwam brengen op vrijdag.

Hij had het echter alleen maar in ontvangst genomen, omdat we de post niet hadden gehoord. Wij hadden dit echter al weken geleden hier besteld en laten toezenden. De stal werd meteen in gebruik genomen door de dieren allemaal OP het dak te zetten, want dan konden de auto’s er in, logisch toch?

Verder ging het de hele ochtend goed in de kerk, hij heeft ook nog getracteerd in de kinderkamer. ‘s Middags om drie uur kwam de visite.
Wordt vervolgd…

Grote gezinnen

Al vanaf heel jong ben ik gefascineerd van grote gezinnen. Toen ik klein was, hadden we in de stad eigenlijk alleen de grote gezinnen in ons katholieke volksdeel en soms bij wat we noemden ‘de a-socialen. Reformatorische grote gezinnen kende ik eigenlijk niet. Schuin achter ons woonde een katholiek gezin met 16 kinderen. In die tijd werd er nog maar net aan geboortebeperking gedaan door de ‘progressieven’ en werd geboortebeperking ineens tot norm verheven. Het hebben van veel kinderen werd gezien als het hebben van weinig zelfbeheersing van de man of van disrespect van de man t.o.v. zijn vrouw en moeder van zijn kinderen. Nog toen ik al ver in mijn tienerjaren was (ik denk dat ik 18 was) , vertelde een klasgenootje van me dat een buurvrouw van hun met 42 jaar nog in verwachting raakte en dat ze zich doodschaamde ‘natuurlijk’ voegde ze eraan toe. Toen ik vroeg waarom dan, zei ze: “NOU, je laat een man toch niet aan je lichaam komen boven je veertigste!” Voor mij was dat volstrekt nieuwe informatie, maar blijkbaar was ik de enige. Later kwam er ook het argument bij dat je een negatieve bijdrage aan de wereldbevolking leverde en dat de armoede erdoor in stand gehouden werd. Nog later kwam het argument dat je als vrouw je niet kon ontplooien als je veel kinderen kreeg en nu wordt er zelfs gezegd dat een vrouw die een groot gezin heeft, daardoor haar eigen talenten en mogelijkheden in haar gezin steekt in plaats van in de samenleving. Hoe scheef kan je redeneren, net alsof een moeder die haar kinderen opvoedt tot nuttige leden van de maatschappij niet al haar talenten ten nutte van die maatschappij gebruikt.
Toen ik in de leeftijd van kinderen krijgen was, was het ideaal als volgt: Je werkt door tot je je eerste kind krijgt en daarna blijf je thuis, vervolgens krijg je twee jaar later de tweede (liefst in de volgorde jongen-meisje). Vervolgens bleef je thuis tot de jongste naar de middelbare school ging en dan kon je proberen wat te werken……. Ouders die werkten met kleine kinderen werden als egoïsten gezien, die van twee walletjes aten. Dat konden nooit goede moeders zijn. Je werd elegant uit het gilde der moeders gestoten. Maar dat is de discussie werkende moeder/thuisblijfmoeder en daar zal ik het een andere keer over hebben.
Echt grote gezinnen komen tegenwoordig bijna alleen maar voor bij reformatorische mensen. Het katholieke volksdeel is massaal overgegaan op een kleiner gezin. Hoewel de trend de laatste jaren van twee naar drie kinderen is verschoven nadat die een tijdje ook bij 1-kind-gezinnen heeft stilgehouden
, is het hebben van vier kinderen tegenwoordig al een groot gezin. Als je lid wilt worden van de club van grote gezinnen, moet je in ieder geval minstens vier kinderen hebben……
Ik heb al jaren een vriendin met 13 kinderen en ik vond het altijd heel gezellig daar. Ik kan daar vreselijk van genieten, van die geordende chaos, net een feestje. Vorige week was ik bij haar en haar gezin, mede om haar en haar gezin te ontmoeten.We zaten met 15 man aan tafel. Ik had beloofd om het toetje te maken. Het was ijs met warme chocoladesaus (zelfgemaakt) en slagroom. Er hielpen heel wat kinderen mee en er keken er ook nog een paar toe…

Iedereen die mij een beetje kent, weet dat ik met volle teugen geniet van zo’n koppeltje kinderen om me heen…. Ik zei het nog: “O, wat vind ik dat gezellig, zo’n groot gezin!!”, waarna ik een stap achteruit deed en prompt over een kind struikelde. Dat was met een schaal slagroom in mijn handen….. Ik kreeg het voor elkaar om
-1. het kind niet plat te vallen maar mezelf erover heen te gooien
-2. mezelf niet te bezeren en
-3. de schaal met slagroom rechtop te houden!!
Hoor ik daar applaus?, mag best…….. Het was niet met het blad met toetjes in mijn hand hoor, maar daarvoor.
Nu al onze kinderen een partner hebben en ik zeven kleinkinderen heb, komt het grote gezinnen-ideaal ook binnen mijn bereik. Toen ik jong was, wilde ik altijd moeder van een weeshuis worden of van een gezinsvervangend tehuis. Helaas heb ik daarvoor de verkeerde man gekozen, hij is meer een loner, en -hoeveel hij ook van de kinderen en kleinkinderen houdt- hij is iemand die in stilte opbloeit. Ons huwelijk werd steeds beter naarmate er meer kinderen het huis uit gingen. Nu is het weer zoals het was toen we net getrouwd waren, alleen wat bedaarder…..
De vooroordelen tegen het grote gezin bestaan nog steeds, maar wetenschappelijk onderzoek en de loop van de geschiedenis hebben alle somberaars en azijnpissers grotelijks ongelijk gegeven. De Chinese 1-kind politiek heeft de jongere generatie opgezadeld met een heleboel voorouders per kind. Een jong chinees echtpaar heeft met zijn tweeën 12 voorouders om te onderhouden (4 ouders en 8 grootouders). In gebieden waar veel kinderen wonen, wordt veel meer innovatie en creativiteit gevonden. Kinderen die in een groot gezin opgroeien leren om te delen en om niet alles te kunnen krijgen. Ze leren zich te vermaken met ‘niets’ in plaats van duur, ruimteverslindend speelgoed. Dat is goed voor de creatieve denkontwikkeling. Ze leren meehelpen en medeverantwoordelijkheid dragen voor het hele gezin. Ze leren bovendien – en in mijn ogen is dat vooral goud waard – dat ze ergens bij horen, dat ze een onwrikbaar deel uitmaken van een groter geheel. Natuurlijk heeft een groot gezin ook nadelen. Het delen kan voor sommige kinderen zeer nadelig zijn , als ze een broer of zus boven zich hebben die zich alles toe-eigent, je kleding jat en uitlubbert b.v. Zulke problemen komen trouwens ook in kleine gezinnen voor, maar dan kun je er als ouders makkelijker een stokje voor steken, lijkt me.. In ieder geval: ik geniet altijd mateloos als ik in een omgeving ben met veel kinderen en ouders op een hoopje.
Iedereen heeft het recht om te kiezen wat hij/zij wil, dat vooropgesteld. Voor een aantal mensen is een groot gezin geen optie, voor een aantal mensen is kinderen zelfs geen optie. Als nu eens iedereen ophoudt om met een scheef oog naar anderen te kijken en gewoon zich volledig concentreert om van zijn eigen situatie en relatie het absoluut beste te maken, zou het er veel prettiger aan toe gaan in de wereld.
Ik heb in ieder geval genoten vorige week van kinderen, en kleinkinderen en van de kinderen van een ander!

Één voor een traden de kinderen met hun nageslacht aan.

Vandaag ben ik naar een ouderwetse typisch zweedse plattelandsbegrafenis geweest. Ik moet zeggen dat het diepe indruk op me heeft gemaakt. Het leek wel een beetje op zo’n italiaanse film maar dan op zijn zweeds. De dame die overleden was, was 90 jaar geworden en had acht kinderen grootgebracht. Die acht kinderen hadden met elkaar 27 kinderen gekregen en op het ogenblik zijn er 29 achterkleinkinderen, waarvan zeker drie babies. De begrafenis was in Kisa, dat is een klein stadje zo’n 65 km. ten zuiden van ons in een schilderachtig(beetje Ardennen-achtig) gebied. We reden er heen in prachtig weer en de bomen beginnen werkelijk uit te lopen, ook al vriest het hier iedere nacht nog een graad of drie.
De dienst werd in het gemeenschapshuis van de Svenska Kyrka gehouden, hoewel de vrouw in kwestie daar geen lid van is. Toen we aankwamen, ongeveer drie kwartier voor de dienst begon, waren een aantal kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen al druk een aantal liederen te oefenen die ze ten gehore wilden gaan brengen. Ze hadden al uitgebreid kunnen oefenen, want de dame in kwestie was al een maand geleden overleden. Het is hier in Zweden de gewoonte dat er zeker drie weken tussen het overlijden en de begrafenis zitten, zes weken is echter ook geen uitzondering.
In Zweden wordt prachtig gezongen, überhaupt, maar op begrafenissen in het bijzonder. Dit is de derde begrafenis die ik hier meemaak en de familie kan zonder uitzondering het programma met gemak vullen wat zang betreft. Hier hadden ze keihard twee koren (een van kinderen, schoonkinderen en kleinkinderen en een van klein- en achterkleinkinderen) en twee solisten. Een van die solisten, een jongen van een jaar of 18, kon zo als solist in een professionele setting optreden, wat een prachtig volume en wat een professionele adembeheersing!
De meeste mensen (er waren in totaal zo’n 65 man nageslacht en aanhang en dan nog ongeveer 35 man vrienden, buren en verdere familie), waren in het zwart gekleed. Er waren drie uitzonderingen (eigenlijk 5) Drie kleindochters waren in traditioneel zweeds kostuum gekleed. Zoals je misschien wel weet is dat heel kleurig met zo’n bolero met veters over je boezem en een gestreepte rok met blauwe of rode kousen eronder en speciale schoenen. Een van die kleindochters had ook haar twee dochtertjes van drie en 0 jaar in die kleding gestoken. Ik heb er prachtige foto’s van, maar geen van de vrouwen gaf toestemming om ze met hun kleding op Internet te zetten, jammer!
Behalve veel muziek zijn er ook altijd veel bloemen op een Zweedse begrafenis. Ik telde in de gauwigheid zeker 15 grote bloemstukken en ongeveer 10 grote bossen bloemen. Daarnaast neemt IEDEREEN die op de begrafenis komt een handbloem mee, zoals dat genoemd wordt. Ik heb daar al eerder over geschreven. De dienst zelf verliep eigenlijk zoals een dienst in Nederland ook verkoopt, behalve dan dat er zelf gespeeld en zelf gezongen wordt. Het was een dienst zoals ik hem zelf ook zou willen hebben: Er werd gesproken over haar leven, over wat ze had betekend voor iedereen en er werd dus veel gezongen. De achterkleinkinderen (een koortje van 12 kinderen in de leeftijd tussen 15 en 8 jaar) zongen in canon het lied: gebed van een kind, prachtig! Niemand hield het droog, de kinderen zelf ook niet. Ik zat zo onder de dienst eens te kijken en te tellen. Deze vrouw was in hetzelfde jaar geboren als mijn moeder en ik rekende uit hoeveel kinderen, klein- en achterkleinkinderen er op haar begrafenis zouden zijn maximaal als dit de hare was: 36 stuks in totaal! Dat loopt snel op als je negentig bent…..
Aan het einde van de dienst werd er door de kinderen en kleinkinderen nog een lied over Stockholm gezongen waar ze oorspronkelijk vandaan kwam en het refrein werd door de zaal meegezongen. Het koor bestond uit een man of 20 . Daarna werd er door iedereen langs de kist gelopen en aan het hoofdeinde wordt dan even stilgestaan zodat je met je gezicht weer naar de zaal staat. De vrouwen maken een soort reverence (knieknikje)en de mannen een hoofdbuiging ter groet. Dan leg je vervolgens je bloem op de kist. Omdat nu de kist nog naar het graf gedragen moest worden, konden diegenen die bij de begrafenis zouden zijn hun bloem in een mand leggen en dan later weer opnemen om in het graf te werpen. Wat ik echt heel mooi vond, is dat er per kind met nageslacht naar de kist gelopen werd. Het deed me een beetje denken aan de telling van het volk Israëls, dat iedere zoon (in dit geval ook dochter) met zijn nageslacht naar voren treedt. Zelfs de kleinste kinderen hadden een eigen bloem. Daarna werd de kist door een aantal klein- of misschien wel achterkleinkinderen naar het graf gedragen, ongeveer 50 meter verder. Daar werd de kist MET DE HAND MET VAN DIE BANDEN DIE JE MOET LATEN VIEREN TEGELIJKERTIJD!!! in het graf neergelaten. Daarna sprak de oudste dochter nog wat en werd het graf gewijd om beschermd te worden tot de Opstanding. Daarna loopt iedereen nog een keer langs en gooit een bloem op de kist. Er stonden een paar hle ekleintjes te zwaaien naar de kist nadat ze de bloem hadden gegooid.
Het graf, waarschijnlijk een familiegraf was 20 stappen van de ingang van de kerk (svenska Kyrka) verwijderd, een kerk waar ze dus geen lid van is. Ik weet niet of dat bij ons zou kunnen. Er worden wel mensen gecremeerd in Zweden, maar het overgrote deel wordt begraven grond genoeg natuurlijk
Na de begrafenis was een lunch met een herdenkings bijeenkomst. Ik had nooit eerder meegemaakt dat er nog iets was na de begrafenis, maar ik denk dat die kinderen en kleinkinderen verspreid over Zweden wonen, dus dan is het wel handig om iets te eten te hebben natuurlijk. Wij werden er ook bij uitgenodigd. Als je nu denkt dat we een paar broodjes kregen dan vergis je je toch. De Zweden eten tussendemiddag een warme maaltijd en er was dus nu voor 80 man tafels gedekt in een nabijgelegen boerenhoeverestaurant en we kregen aardappels uit de oven, met rosbief, princessenboontjes en ‘gevulde’ sla. Daarbij wordt dan iets geserveerd dat het midden houdt tussen jam en chutney en het is de bedoeling dat je dat op je vlees smeert….. Voor de ‘vegetariërs’ was er heerlijke vis uit de oven. Er was ook nog een toetje, maar ik weet niet wat dat was, want wij moesten weg. Er moest nog iemand van ons 400 km. rijden vanmiddag om gezellig Pasen te gaan vieren in de buurt van Gotenburg.
En nu heb ik vakantie! En nu kom ik naar Nederland! Nog even een paar daagjes naaien en dan zijn mijn blokken af, foto volgt. Dan koop ik in Nederland stof voor de achterkant. Na de vakantie ga ik eens serieus werk maken van smokjurkjes voor die twee meiden….